Bu çalışmada, Çukurova bölgesinde faaliyet gösteren açık maden işletmelerindeki iş kazası riski değerlendirilmiştir. Bölgedeki toplam 65 adet kömür, taş ocağı, kum, mermer, endüstriyel hammadde ve metal madeni yerüstü işletmesine ilişkin iş kazası kayıtları derlenerek bir veri tabanı oluşturulmuştur. Öncelikle, iş kazası kayıtları, istatistik analiz yöntemleri kullanılarak, kazanın nedeni, iş kazasına maruz kalan işçinin yaşı, kazaya maruz kalan uzuv vb. bilgilere göre sınıflandırılmıştır. Daha sonra iş kazalarının ortaya çıkma olasılıkları ve hasarın büyüklüğü belirlenmiştir. İş günü kaybı, hasarın büyüklüğünü açıklamak için kullanılan en etkin yöntemlerden biridir.
Haftalık iş kazası olma olasılığı ve hasar dağılımları ortaya çıkarıldıktan sonra, @RISK yazılımı kullanılarak, yıllık iş kazası olasılık dağılımı ile iş günü kaybı dağılımları elde edilmiştir. Daha sonra matris yöntemi kullanılarak risk seviyeleri belirlenmiştir. Son olarak, kabul edilebilir risk seviyesi belirlenerek, Çukurova Bölgesindeki açık maden işletmeleri için risk değerlendirmesi yapılmıştır.
Şev kayması/şevden taş düşmesi, nakliyat ve patlayıcı madde kullanımı en sık karşılaşılan iş kazası nedenleridir. 24-yaş gurubu en çok iş kazası riskine maruz kalan işçi gurubu olmuştur. Ocaklardaki şev stabilite değerlendirmesi yeniden yapılmalıdır.
Çukurova bölgesindeki açık maden işletmelerinde beklenen iş kazası sayısı 0,16 kaza/gün, bir günde kaza olma olasılığı %15 ve bir haftada %67, iki kaza arasında beklenen ortalama süre 6,25 gün olarak hesaplanmıştır. Haftalık kaza sayısına ilişkin veriler Poisson dağılımı gösterirken, iş günü kayıplarına ilişkin veriler lognormal dağılım göstermektedirler. 2001–2005 yıları arasında gerçekleşen iş günü kayıplarına göre, Çukurova bölgesindeki açık maden işletmelerinde yaralanma ile sonuçlanan kaza riski düşük ya da orta seviyededir.
Suphi URAL, Çukurova Üniversitesi, Müh. – Mim. Fakültesi, 01330 Adana
Konu: Açık Maden İşletmelerinde İş Güvenliği Açısından Risk Değerlendirmesi (Okunma sayısı 1603 defa)
