Cevher Hazırlama - Tane Boyutu Tayini Deney Raporu

[ozguryolcu]

SERBESTLEŞME TANE BOYUTU TAYİNİ

Optik Mikroskopla Tane Sayımı Deneyi
Ve Serbestleşme Derecesi Hesap Raporu


Deneyin Adı : Serbestleşme Tane Boyutu Tayini

1) DENEYİN AMACI :
Mikroskobik inceleme deneyin amacı, taneler arasındaki özellikle faydalı mineraller ile gang mineralleri arasındaki serbestleşme derecesini saptamak.

2) GENEL BİLGİLER :
İki veya daha fazla mineral içeren bağlı tanelerin boyut küçültme yani kırma ve öğütme işlemleri sonucu birbirlerinden ayrılarak serbest hale gelmelerine “tane serbestleşmesi” denir.
Cevher hazırlamadaki boyut küçültme (kırma ve öğütme ) işlemlerinin önemli nedenlerinden biri, cevheri oluşturan minerallerin birbirinden serbest hale getirilmesidir. Değerli minerallerin, değersiz minerallerden (gangdan) veya değerli minerallerin birbirinden, yüksek verim ve yüksek tenörle ayrılabilmesi, ancak yeterli ölçüde bir serbestleşmenin sağlanabilmesi ile mümkündür. Kırılmış ve öğütülmüş cevher parçacıklarına tane denir. Taneler bir mineralden ibaretse serbest tane adını alır. Birden fazla mineralden meydana gelen tanelere bağlı taneler denir. Kırılmış ve öğütülmüş cevherde bulunan bir mineralin toplam miktarına göre, serbest tanelerinin yüzdesine mineralin serbestleşme derecesi denir. Diğer bir ifadeyle, bir mineralin serbestleşme derecesi; bu mineralin toplam miktarının yüzde kaçının serbest taneler halinde bulunduğunun ifadesidir.
Mikroskopla yapılan incelemeler ve ölçümler cevher içindeki minerallerin cinsi, yapısı ve tane büyüklüğü hakkında bilgi verirler. Zenginleştirme öncesinde elde edilen bu bilgiler verimli bir zenginleştirme yapılabilmesi ve zenginleştirme yönteminin seçimine (ekonomik ve teknolojik yönden) ışık tutması bakımından zorunlu olmaktadır. Mikroskobik incelemelerde, sayımı yapılacak tanelerin boyutuna ve sayılacak minerallerin cinsine bağlı olarak; polarizan, metal veya stereo mikroskoplar kullanılabilir. Dış görünüşleriyle kolayca tanınabilen mineralleri içeren bir cevher numunesi, 75 mikron boyutuna kadar, stereo mikroskopta sayılabilir. Dış görünüşü ile tanınmayan ve 75 mikrondan küçük boyutlu ışığı geçirmeyen (opak) mineraller metal mikroskopla ve yine 75 mikrondan küçük boyutlu, fakat ışığı geçiren (saydam) mineraller ise polarizan mikroskopla sayılılar. Numuneler, briketlenerek, metal mikroskopla yapılacak incelemeler için parlak kesit, polarizan mikroskop için ince kesit haline getirilir. Stereo mikroskop için tanelerin bir cam üzerinde serpiştirilmesi yeterli olmaktadır.
Serbestleşme boyutu genel olarak 2 deneysel yöntemle saptanır. Zenginleştire yöntemi doğrudan serbestleşme boyutunu verir. Tane sayımı yöntemi ise serbestleşme derecesinin bulunmasını sağlar.
Zenginleştirme yönteminde, zenginleştirilecek cevherin temsili numuneleri, değişik boyutlara indirilerek ya doğrudan zenginleştirme işlemine tabi tutularak veya bir zenginleştirme yöntemi olan yüzdürme – batırma işlemi yapılarak serbestleştirme derecesi saptanır.
Tane sayma yönteminde, farklı boyutlardaki mineral tanelerinin serbestleşme dereceleri bulunmakta ve en uygun serbestleşme derecesini veren tane iriliği, serbestleşme boyutu olarak kabul edilmektedir.
Serbestleştirme derecesi, kırılmış ve öğütülmüş cevherin elek analizi yapıldıktan sonra, muhtelif elek ürünlerinin incelenmesi ile tespit edilir. Elek analizi için bilinen çeşitli standart seriler (A.S.T.M., Tyler, Din v.s.) kullanılabilir. Elek analizi sonucu elde edilen ürünler çeşitli yöntemlerle incelenerek, tane sayımı yapılır. Standartlara göre en az 625 tane incelenmelidir. Sayımda belirli mineralin serbest olan taneleri sayılır, ayrıca o mineralin bağlı tanelerdeki miktarı da 20ye oranla tahmin edilir. Diğer bir ifadeyle, serbestleşme derecesi saptanan mineralin miktar olarak 20 de kaçı ikili veya üçlü bağlı tanelerde bulunduğu saptanır. Söz konusu mineralin bağlı tanelerdeki toplam miktarı 20 de oransal olarak ifade edilen değerlerin toplanmasıyla bulunur. Yalnız, mikroskopta bakma yöntemi kullanılacaksa serbest taneler daima serbest görülür. Ancak bağlı taneler lam üzerine düşüş konumuna göre veya pelet yapılmışsa parlatılan yüzeyin durumuna göre serbestmiş gibi görülebilir. Bu nedenle bağlı tanelerin, daima gözlenenden fazla olma ihtimali vardır. Bu gözlem hatasını düzeltmek için; belirlenen bağlı tane sayısı, bir faktör sayısıyla çarpılarak arttırılır. Bağlılık faktörü denen bu sayının değeri 1.4 tür. Yani, sayılan bağlı tane miktarı %40 oranında arttırılmalıdır. Sayım sonucunda elde edilen değerler, bir çizelge halinde yazılmalıdır.
Bir mineralin serbestleşme derecesi esas olarak ufalama derecesine, mineral tane boyutuna ve cevher içindeki mineralin bulunma oranına bağlıdır.
Hatırı sayılır bir serbestleşme olabilmesi için ufalamadan sonraki ürün tane boyutunun cevher içindeki mineral tanelerinin boyutundan birkaç misli küçük olması gerekmektedir.

Serbestleştirme Derecesi Analiz Yöntemleri

A) Optik Mikroskop Altında Tane Sayım Yöntemi : Bu metoda ufalama sonucu hasıl olan taneler ilk önce bir elekle tane sınıflarına ayrılır. Mesela 65-100 mesh arası gibi. Sonra her tane sınıfı mikroskop altında incelenip serbest ve bileşik tanelerin tek tek sayılmasıyla serbestleşme yüzdesi bulunur. Bu metod çok zaman alıcı ve yorucu bir metoddur.
Sayımı yapılan tanelerin boyutuna ve mineral tanelerinin özelliklerine göre polarizan veya metal mikroskopları kullanılır. Dış görünüşü kolayca tanınan mineraller metal mikroskobunda kolaylıkla sayılırlar. Daha küçük boyutlu ve saydam mineraller polarizan mikroskobuyla sayılırlar.
İngiliz standartlarına göre istatiksel açıdan güvenli sonuçlar elde etmek için bu metotla en az 625 toplam tanenin sayılması gerekmektedir.

B) Otomatik Optik Mikroskop Yöntemi : Bu yöntemde otomatik fakat yine optik olarak tane tanımı ve sayımı yapan cihazlar kullanılır. Bu cihazlarda minerallerin tanınması ve birbirinden ayrılması yine insan gözü ile olmakta yalnız tanelerin sayımı otomatik olarak yapılmaktadır. Bu yöntem için geliştirilen cihazlardan bir tanesi Metal Research LTD. şirketinin geliştirdiği Quantimet 720 mikroskobudur. Bu mikroskopta mikroskobun görüş alanındaki toplam tane sayısı tanelerin boyut dağılımı, serbest ve bileşik tanelerin sayıları otomatik olarak elde edilmektedir. Cihaz bir bilgisayara bağlı olup bütün sayım işleri bu bilgisayar yardımıyla otomatik olarak yapılmaktadır.
Quantimet 720 mikroskobunda mineral tanelerinin tanımı için polarizan, mor ötesi ve kırmızı ötesi ışınlar kullanılabilmektedir.

C) X Işınları Mikro Analiz Yöntemi : Çok kullanılan ve insan katkısı en az olan otomatik bir yöntemdir. Bu işi yapan cihazlardan bir tanesi Cambridge Inst. Ltd. şirketinin geliştirdiği Geoscan Mikro Analiz cihazıdır. Bu cihazda parlak kesit numuneleri x ışınlarına tabi tutulmakta ve hasıl olan yansımaların şiddeti değerlendirilerek tanımlar yapılmaktadır. Cihaz bir bilgisayarla birlikte çalışmakta 45 dakikada 100 000 mineral tanesi tanınabilmekte ve sayılabilmektedir.

D) Zenginleştirme Yöntemi : Bu metoda belli bir tane aralığındaki mineral tanelerine doğrudan doğruya bir zenginleştirme testi ve bu test sonuçlarına göre optimum serbestleşme tane boyutu belirlenmektedir. Genellikle kullanılan zenginleştirme metotları sayılıdır.
Ağır sıvılarla zenginleştirmede ayrılacak mineral tanelerinin özgül ağırlığındaki sıvılarla yapılacak bir yüzdürme-batırma testinde o mineralin serbestleşmiş tanelerinin miktarını belirleyerek cevherin kimyasal analizi de elimizde bir veri olduğunda serbestleşme derecesini bulmak mümkündür. Burada problem metalik minerallerinin özgül ağırlığının yüksek olmaları nedeniyle bu özgül ağırlıkta ağır sıvı bulmanın ve kullanmanın zorluğudur.
Mineral tanelerin flotasyonla yüzdürülmesinin mümkün olduğu hallerde değişik tane aralıklarında standart flotasyon testleri uygulanarak optimum serbestleşmeyi verecek öğütme derecesi tespit edilmeye çalışılır.
Mineral tanelerinin manyetik özellikler özellikler göstermesi halinde yine standart ayırma testleri ile optimum serbestleşme derecesi tayin edilebilir.

3) LABARATUVARDA YAPILAN DENEY VE YAPILIŞI

Biz laboratuarımızda optik mikroskop altında tane sayım yöntemiyle serbestleştirme derecesi tayini yaptık.
1. Adım : Deney esnasında optik mikroskop altında 625’den fazla taneyi inceleyerek tanelerin analizini yapıp tane sayılarını hesapladık.
2. Adım : Hesapladığımız tane sayılarını bir tablo üzerine yerleştirerek serbest ve bağlı tanelerinin bir dökümanını çıkarmış olduk. Bu tabloda bir satıra serbest tanelerin cinslerine göre sayımlarını yazdık. Bir diğer satıra ise ikili ve üçlü bağlı taneleri içerdikleri minerallerin 20deki oranına göre tek tek yazdık. ( Bu satırda ikili tanelerin sadece ilk yazılanını yazmamız yeterli olmuştur. Üçlü bağlı tanelerde ise her bir üçlü bağlı taneyi bir sütuna yerleştirerek, bu sütunda cevherlerin olduğu satırlara o cevherin mineral içerisinde ki 20’de oranını yazdık.) Bu tabloya örnek olarak :
Serbest Taneler
A minerali   21
B minerali   34
C minerali   551
İkili Bağlı Taneler
A minerali – B minerali   7-13
A minerali – C minerali   11-9-2-14-1
B minerali – C minerali   3-2-9
Üçlü Bağlı Taneler
A minerali   2   5   1   2   2   5   3   5   3
B minerali   7   2   -   9   -   -   11   11   -
C minerali   11   13   13   9   12   -   -   -   15
D minerali   -   -   -   -   -   6   -   -   -
E minerali   -   -   6   -   5   -   -   4   2
F minerali   -   -   -   -   -   9   6   -   -

Tabloda görünen serbest taneler o minerale ait toplam serbest tanelerin sayısını gösterirken, ikili bağlı tanelerdeki sayılar ve üçlü bağlı tanelerdeki sütunlar ise tek tek ayrı taneleri vermektedir. Verilen örnekte toplamda 625 tane sayılmıştır fakat bu sayı arttırılabilir

3. Adım : Hazırladığımız tablodan toplam cevher taneleri miktarını hesapladık. Bu hesaplamada [ Toplam Cevher Taneleri = Serbest Cevher Taneleri + Bağlı Cevher Taneleri x Bağlılık Faktörü ] formülünü kullandık.
Örneğin : Yukarıdaki tabloda A mineralini serbestleştirmek istediğimiz mineral (cevher minerali) olarak tayin edersek toplam A minerali taneleri =
= [21] + [ (7+13+11+9+2+14+1+2+5+1+2+2+5+3+5+3) / 20 X 1.4 ]
= 21 + ( 85 / 20 x 1.4 ) = 21 + 5.95 = 26.95
Olarak hesaplanır. Burada son işlemdeki 5.95 sayısı bağlı tanelerdeki toplam A mineral tanesini vermektedir.

4. Adım : Yaptığımız sayım sonucu hazırladığımız tablo ve hesapladığımız toplam cevher taneleri sayısını kullanarak, cevherin serbestleştirme derecesini (SCevher) hesapladık. Bu hesaplamada [ SCevher = ( Serbest Cevher Tanesi / Toplam Cevher Tanesi ) x 100 ] formülünü kullandık.
Örnek olarak toplam tane sayısını hesapladığımız A mineralinin serbestleşme derecesi:
SA Minerali = ( 21 / 26.95 ) x 100 = 77.92
Olarak bulunur.
5. Adım : Deneyin sonlandırmadan önce, hesapladığımız serbestleşme derecelerini kullanarak cevher minerallerinin ne kadar serbest halde olup olmadığını gözlemledik.
Örnek olarak aldığımız ve serbestleşme derecesini hesapladığımız A minerali tanelerinin %77.92’sinin serbest tane halinde bulunduğunu görüyoruz. Bu hesaplardan sonra yapılacak zenginleştirme işlemleri değerlendirilebilinir ve ekonomik bir zenginleştirme işlemi yapılabilir.

Engin FIRAT .

[ozguryolcu]

4 ) DENEYLE İLGİLİ SORULAR :

Soru 1) Serbestleştirme derecesi cevher hazırlama ve zenginleştirme için neden önemlidir.
Cevap 1) Değerli minerallerin, değersiz minerallerden (gangdan) veya değerli minerallerin birbirinden, yüksek verim ve yüksek tenörle ayrılabilmesi, ancak yeterli ölçüde bir serbestleşmenin sağlanabilmesi ile mümkündür. Kırılmış ve öğütülmüş cevher parçacıklarına tane denir. Taneler bir mineralden ibaretse serbest tane adını alır. Birden fazla mineralden meydana gelen tanelere bağlı taneler denir. Kırılmış ve öğütülmüş cevherde bulunan bir mineralin toplam miktarına göre, serbest tanelerinin yüzdesine mineralin serbestleşme derecesi denir. Diğer bir ifadeyle, bir mineralin serbestleşme derecesi; bu mineralin toplam miktarının yüzde kaçının serbest taneler halinde bulunduğunun ifadesidir.
Mikroskopla yapılan incelemeler ve ölçümler cevher içindeki minerallerin cinsi, yapısı ve tane büyüklüğü hakkında bilgi verirler. Zenginleştirme öncesinde elde edilen bu bilgiler verimli bir zenginleştirme yapılabilmesi ve zenginleştirme yönteminin seçimine (ekonomik ve teknolojik yönden) ışık tutması bakımından zorunlu olmaktadır.
Laboratuarda da yaptığımız deneyden de anlaşıldığı gibi maden ocağından çıkartılıp cevher hazırlama ve zenginleştirme tesisine getirilmiş olan, iki veya daha çok mineral içeren cevher boyut küçültme (kırma ve öğütme) işlemlerinden sonra “tane serbestleştirme derecesi” hesabına tabi tutulmalıdır. Bu hesabın yapılmasındaki amaç aşağıdaki soruların cevaplanmasıdır .
a) Boyut küçültme işlemine tabi tutulan cevher minerallerinin birbirinden ne kadar ayrıldığı ve yeniden boyut küçültme işlemine tabi tutulmasının gerekip gerekmediği ?
b) Cevher içindeki minerallerin cinsi, yapısı ve tane büyüklüğü nedir ?
c) Verimli bir zenginleştirme yapılabilmesi için zenginleştirme işleminde kullanılacak yöntem ne olmalıdır?

Soru 2) Serbestleşme derecesi hangi özelliklere bağlıdır?
Cevap 2) Bir mineralin serbestleşme derecesi esas olarak ufalama derecesine, mineral tane boyutuna ve cevher içindeki mineralin bulunma oranına bağlıdır.
Tabi bunların yanında hata paylarıda çok önemlidir. Bu hatalar yapılacak hesaplama bir mikroskop sayımı gerekiyorsa sayımı yapan kişinin göz h***asiyeti, çalışması esnasındaki dikkat ve özeni, mikroskobun durumu ve eğer kullanılacaksa bilgisayar sistemindeki tane seçicisinin verimi olabilir.

Soru 3) Aşağıdaki çizelgelere göre kalkopirit mineralinin serbestleşme derecelerini bulunuz.
Cevap 3)
A) Stockvork cevher +300-500 µm. boyutundaki mikroskop tane sayım çizelgesi
Serbest Taneler
Kalkopirit   2
Sfalerit   2
Pirit   505
İkili Bağlı Taneler
Kalkopirit – Sfalerit   5
Kalkopirit – Pirit   10-10-2-12-2
Sfalerit – Pirit   18
Üçlü Bağlı Taneler
Kalkopirit   13   10   1   9   4   6   6   10   7
Sfalerit   4   9   15   2   5   -   11   4   6
Pirit   3   1   4   9   11   -   -   6   7
Kovellin   -   -   -   -   -   2   -   -   -
Fahlerz   -   -   -   -   -   -   3   -   -
Bornit   -   -   -   -   -   12   -   -   -

Serbest kalkopirit tanesi sayısı : 2
Kalkopirit – Sfalerit bağlı tanelerdeki kalkopirit sayısı :
= 5 / 20 = 0.25
Kalkopirit – Pirit bağlı tanelerdeki kalkopirit sayısı :
= (10+10+2+12+2) / 20 = 36 / 20 = 1.8
Üçlü bağlı tanelerdeki kalkopirit sayısı :
= ( 13+10+1+9+4+6+6+10+7) /20 = 66 / 20 = 3.3

Toplam Kalkopirit Taneleri
= Serbest Kalkopirit Taneleri + Bağlı Kalkopirit Taneleri x Bağlılık Faktörü
Toplam Kalkopirit Tanesi = 2 + [ (0.25 + 1.8 + 3.3) x (1.4) ] = 9.49

Kalkopiritin Serbestleşme Derecesi (SKalkopirit)
SKalkopirit = ( Serbest Kalkopirit Tanesi / Toplam Kalkopirit Tanesi ) x 100
= ( 2 / 9.49 ) x 100 = 21.075

Cevher içindeki kalkopirit minerali tanelerinin %21.075’i serbest halde bulunmaktadır. Geriye kalan %78.925’lik kalkopirit tanesi ise başka bir veya birkaç mineral tanesiyle (Sfalerit, pirit, kovelin fahlerz, bornit) bağlı durumdadır.


B) Stockvork cevher +106 – 150 µm boyutundaki mikroskop tane sayım çizelgesi
Serbest Taneler
Kalkopirit   12
Sfalerit   9
Kovellin   1
Pirit   673
İkili Balı Taneler
Kalkopirit – Pirit   13-3-11-14-10-7
Kalkopirit – Sfalerit   15-17-4-8
Bornit – Kovellin   17
Sfalerit – Pirit   6-5-15
Fahlerz – Pirit   15
Üçlü Bağlı Taneler
Kalkopirit   -   13   4   -   9
Pirit   10   5   -   -   9
Sfalerit   -   2   3   10   2
Bornit   4   -   -   7   -
Kovellin   6   -   -   3   -
Galen   -   -   13   -   -

Serbest kalkopirit tanesi sayısı : 12
Kalkopirit – Pirit bağlı tanelerdeki kalkopirit sayısı :
= (13+3+11+14+10+7) / 20 = 58 / 20 = 2.9
Kalkopirit – Sfalerit bağlı tanelerdeki kalkopirit sayısı :
= (15+17+4+8) / 20 = 44 / 20 = 2.2
Üçlü bağlı tanelerdeki kalkopirit sayısı :
= (13+4+9) / 20 = 26 / 20 = 1.3

Toplam Kalkopirit Taneleri
= Serbest Kalkopirit Taneleri + Bağlı Kalkopirit Taneleri x Bağlılık Faktörü
Toplam Kalkopirit Tanesi = 12 + [ (2.9 + 2.2 + 1.3) x (1.4) ] = 20.96

Kalkopiritin Serbestleşme Derecesi (SKalkopirit)
SKalkopirit = ( Serbest Kalkopirit Tanesi / Toplam Kalkopirit Tanesi ) x 100
= ( 12 / 20.96 ) x 100 = 57.252

Cevher içindeki kalkopirit minerali tanelerinin %57.252’i serbest halde bulunmaktadır. Geriye kalan %42.748’lik kalkopirit tanesi ise başka bir veya birkaç mineral tanesiyle (Sfalerit, pirit, galen) bağlı durumdadır.



C) Stockvork cevher +75 – 106 µm boyutundaki mikroskop tane sayım çizelgesi
Serbest Taneler
Kalkopirit   17
Sfalerit   9
Kovellin   2
Kalkozin   1
Galen   1
Bornit   1
Pirit   717
İkili Bağlı Taneler
Kalkopirit – Sfalerit   17-10-17-18-10-17
Kalkopirit – Pirit   2-13-7-10-10-15
Kalkopirit – Fahlerz   3-3
Sfalerit – Pirit   4-18-15
Üçlü Bağlı Taneler
Kalkopirit   7   -
Pirit   11   12
Kalkozin   2   6
Bornit   -   2

Serbest kalkopirit tanesi sayısı : 17
Kalkopirit – Sfalerit bağlı tanelerdeki kalkopirit sayısı :
= (17+10+17+18+10+17) / 20 = 89 / 20 = 4.45
Kalkopirit – Pirit bağlı tanelerdeki kalkopirit sayısı :
= (2+13+7+10+10+15) / 20 = 57 / 20 = 2.85
Kalkopirit – Fahlerz bağlı tanelerdeki kalkopirit sayısı :
= (3+3) / 20 = 6 / 20 = 0.3
Üçlü bağlı tanelerdeki kalkopirit sayısı :
= 7 / 20 = 0.35

Toplam Kalkopirit Taneleri
= Serbest Kalkopirit Taneleri + Bağlı Kalkopirit Taneleri x Bağlılık Faktörü
Toplam Kalkopirit Tanesi = 17 + [ (4.45 + 2.85 + 0.3 + 0.35) x (1.4) ] = 28.13

Kalkopiritin Serbestleşme Derecesi (SKalkopirit)
SKalkopirit = ( Serbest Kalkopirit Tanesi / Toplam Kalkopirit Tanesi ) x 100
= ( 17 / 28.13 ) x 100 = 60.434

Cevher içindeki kalkopirit minerali tanelerinin %60.434’ü serbest halde bulunmaktadır. Geriye kalan %39.566’lık kalkopirit tanesi ise başka bir veya birkaç mineral tanesiyle (sfalerit, pirit, fahlerz, kalkozin) bağlı durumdadır.


Soru 4) Deney sonuçlarını yorumlayınız
Cevap 4) Yapılan deneyler sonucu hazırlanan (yukarıdaki) tablolar gözlemlendiğinde :

A Deneyi Sonucu : Cevher içindeki kalkopirit minerali tanelerinin %21.075’i serbest halde bulunmaktadır. Geriye kalan %78.925’lik kalkopirit tanesi ise başka bir veya birkaç mineral tanesiyle (Sfalerit, pirit, kovelin fahlerz, bornit) bağlı durumdadır.
Kalkopiritin serbestleşme derecesi (%21) düşük olduğundan tekrardan bir kırma veya öğütme işlemine gerek duyulmaktadır. Aksi taktirde ekonomik ve kaliteli bir üretim yapılamamış demektir.

B Deneyi Sonucu : Cevher içindeki kalkopirit minerali tanelerinin %57.252’i serbest halde bulunmaktadır. Geriye kalan %42.748’lik kalkopirit tanesi ise başka bir veya birkaç mineral tanesiyle (Sfalerit, pirit, galen) bağlı durumdadır.
Görüldüğü üzere kalkopirit tanelerinin %57’si Gang minerallerden ayrılıp işlenmeye hazır durumdadır. Fakat geriye kalan %42’lik cevher tanesi hala gang minerallerine bağlı konumdadır. Burada mümkünse serbest cevher tanelerini bağlı tanelerden sıvıda yüzdürme, flotasyon vb. gibi yöntemlerle ayırıp, bağlı taneleri tekrardan kırma-öğütme işlemine tabi tutmak gerektiği kanısındayım.

C Deneyi Sonucu : Cevher içindeki kalkopirit minerali tanelerinin %60.434’ü serbest halde bulunmaktadır. Geriye kalan %39.566’lık kalkopirit tanesi ise başka bir veya birkaç mineral tanesiyle (sfalerit, pirit, fahlerz, kalkozin) bağlı durumdadır.
Görüldüğü gibi kalkopirit tanelerinin %63’ü Gang minerallerinden ayrılmışken geriye kalan %39’u hala gang mineralleriyle bağlı taneler halindedir. İmkanlar değerlendirilerek B deneyinde olduğu gibi serbest taneleri ayırıp, bağlı tanelere yeniden zenginleştirme işlemi yapılabilinir görüşündeyim

Ayrıca her üç deneyde de kalkopiritten farklı değerli mineraller görülmüştür. Günün şartları doğrultusunda sfalerit taneleri zenginleştirilerek çinko, galen taneleri zenginleştirilerek kurşun, pirit taneleri zenginleştirilerek demir, kovelin taneleri zenginleştirilerek bakır, bornit taneleri zenginleştirilerek bakır ve demir, kalkozin taneleri zenginleştirilerek bakır elde edilebilir.

Engin FIRAT

[alper7490]

çok yararlı bir bilgi dostum paylaşım için saol:)

[serdal38]

arkadaşlar;bu işi düzgün yapan birinin iletişim bilgilerini verebilirmisiniz?

[alper7490]

tam olarak bir bilgim yok ama bence bu konuda üniversitelerin labaratuarları sana yardımcı olacaktır muhtemelen veya ç,mento fabrikalarının labratuarları muhtemelen yardımcı olacaktır baştaş veya set çimento bunlardan birini arayıp sor istersen

[ozguryolcu]

serdal38 alper dostumunda dediği gibi üniversitelerle irtibatlara gecebilirsiniz. Böyle arastrımalar yapmaktalar.