Ögütmede Enerji Sarfiyatı

[ozguryolcu]

Ögütmede harcanan enerjiyi pek çok unsur etkilemektedir. Sarf olunan enerjiyi
hesaplayabilme amaçlı çesitli yöntemler gelistirilmis ve bu yöntemler uygulanarak
etkin parametrelerin enerji sarfiyatındaki rolleri arastırılmıstır. Bu etkenlerin
birbirleriyle olan iliskilerini anlamak ve ögütme kosullarını dogru bir yorumdan
sonra belirlemek, enerji sarfiyatı açısından son derece önemlidir.

Enerji Sarfiyatını Etkileyen Parametreler

Ögütme masrafları esas itibariyle üç bölüme ayrılır.

1- Enerji Sarfiyatı 2- Malzeme 3- işçilik

Ögütmedeki maliyetin en önemli kısmı elektrik enerjisi sarfiyatından ileri gelir.
kinci sırayı ise, bilya ve astar asınmaları almaktadır. Bilya sarfiyatı ton basına 0.5-
1.5 kg.’dır. Astarların asınması ise ton basına 0.25-1 kg.’dır.

Ögütmede sarf edilen enerji türü kinetik enerjidir. Elde edilen enerji ise potansiyel
enerji, ısı enerjisi ve sestir. Ögütme randımanının tayini için ölçülmesi gerekenler
unsurlar;

1-Degirmene giren enerji toplamı.
2- Özgül yüzey enerjisi.
3- Ölçülen nokta ile enerjinin boyut küçültme isine sarf olundugu nokta arasında
transmisyondaki enerji kaybı.
4- Meydana gelen yeni yüzey toplamı.

Degirmen bosa çalısırken degirmene giren enerji miktarı iletim kayıpları olarak
kabul edilebilir. Ögütmeyle enerji sarfiyatı arasındaki iliskiyi etkileyen bazı unsurlar
bulunmaktadır. Enerji sarfiyatını etkileyen bu unsurlar genel olarak;

1-Ögütme zamanı.
2- Cevher Özellikleri (Besleme boyutu, sertlik, gevreklik).
3-Bilya sarjı (boyutu-özgül agırlıgı-kullanım miktarı).
4- Yas ögütmede Pülpte Katı Oranı .
5-Degirmen Dönüs Hızı.
6-Degirmen hareket sekli (aktarmalı, titresimli).
7- Kullanılabilecek reaktif cinsleri ve miktarı seklinde verilebilir.

Bu unsurlarla ilgili;

1- Ögütme zamanı arttıkça enerji sarfiyatının da artacagı açıktır. Ayrıca boyut
küçültme isleminin çok büyük bir kısmı ilk 1 dakika içinde gerçeklestiginden,
zamanı verimli kullanmak çok önemlidir.
2- Cevherin sertligi ve kırılganlık özelligi harcanacak enerjiyi etkilemektedir.
3- Büyük çaplı bilyalarla daha iri ögütme daha kısa sürede, küçük çaplı bilyalarla ise
daha ince ögütme daha uzun sürede yapılabilmektedir.
4- Pülpte katı oranı (P.K.O) ile enerji sarfiyatı arasındaki iliskide, elde edilen boyut
da önemli oldugu için en uygun P.K.O degisik cevher ve kosullar için farklıdır.
5- Degirmenin hızının artırılması enerji sarfiyatını artırır.
6- Hareket sekli enerji sarfiyatını etkiler.
7- Kullanılacak reaktifler sayesinde enerji sarfiyatı azaltılabilir.

Yukarıdaki açıklamalar yalnızca genel olarak söylenebilir. Uygulamada ekonomiklik
önceliklidir. Enerji sarfiyatı ile ögütme arasındaki iliski konusundaki amaç, en uygun
sarfiyatta istenilen boyuta ulasabilmek oldugundan çogu yerde bir çok etkenin aynı
anda göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Örnegin P.K.O ‘nın artırılması
enerji sarfiyatında da bir artısa neden olurken ulasılan boyut küçülmektedir. Benzer
olarak, bilya yüklemesindeki degisiklik ürün boyutunda küçülmelere yol açabilirken,
enerjide büyümelere neden olabilmektedir. Bu yüzden ögütme için uygun kosulların
denenerek bulunması gerekmektedir.