Madencilik sektöründe beklenen atılımın yapılabilmesi, ancak madencilik yatırımlarının ve ihracatının son derece cazip kılınması ile mümkün bulunmaktadır. Ülkemiz madenciliğinin ekonomimize katkısının arttırılması, istikrarlı bir büyümenin sağlanması ve istihdamın arttırılması gibi sosyal yararların elde edilmesi için, madenciliğimizin, önemi üzerinde durulması hususu önem arz etmektedir.
Madencilik sektörü dünyada, sanayi sektörüne göre daha yüksek oranlarda teşvik almasına rağmen, ülkemizdeki teşvikler oldukça yetersiz kalmaktadır. Ekonomimize sağladığı katma değeri arttırmak için, sektörün daha fazla desteklenmesine gereksinimi bulunmaktadır.
· Üretim faaliyetlerinin yapılabilmesi için gerekli olan enerji, yakıt ve patlayıcı madde gibi ana girdilerin fiyat artışlarının, genel fiyat artışlarının üzerinde gerçekleşmesi, nakliye ücretlerinin yüksek oluşu, liman kapasitelerinin düşük ve ücretlerin yüksek oluşu da, sektörün acil çözüm bekleyen sorunları arasında bulunmaktadır.Yeni ocak açma aşamasında yüksek maliyetlerle karşılaşılmakta, ocakların bulunduğu yerlerin enerji, yol, su vb. alt yapı sorunlarının olması hammadde maliyetini etkileyen unsurlardır.
Madencilik sektörümüz, yatırımların ve üretimin arttırılması ile ihracatın geliştirilmesi amacıyla getirilen tedbirlerden yararlanmaktadır. Ancak ülkemizde zengin maden yatakları bulunduğu gerçeğinden hareketle, getirisi uzun dönemde sağlanabilecek bu sektöre, ulusal ve yabancı sermayeyi çekmek için mevcut teşvik tedbirlerini arttırmak gerekmektedir.
· Mazottan alınan ÖTV (Özel Tüketim Vergisi)’nin girdi maliyetlerini artırması ve uluslararası pazarlarda rekabet gücünü olumsuz etkilemektedir.
· Sektörde, finansman yetersizliği nedeniyle, firmalarca yeni yatırımların yapılması; iş makinalarının satın alınması ve teknoloji yenilenmesi hususunda büyük sıkıntılar yaşanmakta, aramadan nihai ürüne kadar her aşamada dış pazarlarla rekabet edebilecek düzeyde ileri teknoloji kullanılamamaktadır.
· Sektörün, iç ve dış pazarlarda ortak bir pazarlama stratejisinin olmaması rekabet gücünü olumsuz yönde etkilemektedir.
· Sektörde nitelikli işgücü temini konusunda sorunlar yaşanmaktadır.
V.2- ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Ülkemizin doğal taş ürünleri iç ve dış Pazar payının arttırılabilmesi için, modern teknolojilerin kullanılarak, blok üretimindeki kayıpların asgariye indirilmesi, taşların işlenmesinde kullanılan teknolojinin daha da geliştirilmesi ve ayrıca, ocak, fabrika ve atölyeler ile pazarlama ve yapılarda, taş montajı, işlerinde istihdam edilen personelin malzeme üretim teknolojisi, tasarım ve montajı konularında eğitilmesi özel önem taşımaktadır.
Maden aramacılığının, madenciliğin geliştirilmesi açısından taşıdığı vazgeçilmez öncelik ve bu faaliyet türünün taşıdığı yüksek risk dikkate alınarak, özel sektörün, maden aramacılığına daha aktif olarak katılımının sağlanabilmesi için arama yatırımları teşvik edilmelidir.
Yerli sanayiye düşük maliyette ve kaliteli girdi sağlaması, nakliye ücretlerinin düşürülmesi ve liman kapasitelerinin arttırılması; sektörün gelişimi ve ihracattaki artışın sürekliliği bakımından önem arzetmektedir.Sektörün finansman sorununun çözümlenmesi amacıyla madenlerin işletildiği alanlara Organize sanayi bölgelerine sağlanan enerji, su, yol gibi altyapı desteklerinin sağlanması gereklidir.
Üretimin büyük ölçüde çok pahalı olan makinalara bağımlı olması nedeniyle; sektörün leasing sektörü açısından önemli bir potansiyel olduğu, diğer taraftan bankaların sektöre yönelik uygun finansman desteği sağlamasının sektörün büyümesi ve gelişmesine olumlu katkıda bulunacağı düşünülmektedir.
· Gerek var olan ve gerekse gelişen pazarların yakından izlenerek değişikliklere uygun stratejilerin belirlenmesi açısından sektörde pazar araştırmasının yapılması büyük önem taşımaktadır. Buna ek olarak, işlenmiş ürün kapasitesinin ve ürün çeşitliliği ile ürün kalitesinin arttırılmasına yönelik yatırımların yapılması, pazarlama stratejileri oluşturulması ve etkin dağıtım ağları kurulması gerekmektedir.
· Maden aramalarında üretim ve kaynak performansının iyileştirilmesine ve yeni ürünlerin elde edilmesine yönelik olarak yeni gelişen teknolojilerin kullanılması ve üretilmesine yönelik araştırma-geliştirme çalışmalarına öncelik verilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, üniversite-sektör işbirliğinin, sektörün gereksinimleri doğrultusunda geliştirmesi önem arz etmektedir. Sektörün kullanabileceği bilim ve teknoloji üretimine yönelik araştırma-geliştirme faaliyetleri için, üniversite-sanayi ortak araştırma merkezleri, teknoloji geliştirme bölgelerinin kurulmasında yarar görülmektedir.
· Sektörde verimlilik artışının yakalanması açısından teknik eleman istihdamının arttırılması, ileri teknolojilere uyum sağlayacak ve bunları kullanabilecek iyi eğitilmiş işgücünün sağlanması sektördeki rekabet gücümüzün artırılmasına fayda sağlayacaktır.
· Rekabet gücü yüksek olan doğal kaynağımızdan en iyi şekilde yararlanılması, gerek arama, işletme ve gerekse işleme aşamalarında en modern yöntemlerin uygulanması, eğitim, altyapı ve pazarlama sorunlarına gereken önem ve desteğin sağlanması ile sektörün dış pazar payının artırılması sağlanacaktır.
· Ülkemizde yeterli linyit potansiyelinin bulunmasından hareketle, arama yapılmayan alanlarda aramalara gidilmesi ve üretimi arttıracak önlemlerin alınmasıyla, sektör potansiyeli daha iyi değerlendirilmiş olacaktır.
· Ülkemiz, bor madenlerinin geleceği açısından, bor-silikat, bor kimyasalları ve bor alaşımları gibi nihai ürünlerin üretimlerinin arttırılması için gerekli yatırımların yapılması, bor’un kullanım alanlarını arttıracak teknoloji çalışmalarının teşvik edilmesi, bor mineralleri ile birlikte bulunan kil, zeolit ve diğer hammaddelerin değerlendirilmesine yönelik önlemlerin alınması, bor tesislerinin artırılması çalışmaları, büyük önem taşımaktadır.
· Arama ve üretim projelerine öncelikle, Divriği, Hekimhan-Hasançelebi, Kozan, Yahyalı, Kırşehir, Payas, Berit Dağı, Menderes rezervleri gibi önem arz eden bölgelerden başlanması, yerli üretimi özendirici tedbirlerin alınması, bilinen rezervlerin öncelikli olarak en üst düzeyde üretime alınmasının sağlanması ve günümüzde demir rezervi sayılmayan düşük demir içerikli kaynakların aranması ve bu kaynaklarda yeni zenginleştirme teknolojilerinin kullanılmasıyla, sektörün ekonomimize sağladığı katkı, arttırılmış olacaktır.
Ülkemizin bu ürünü en iyi şekilde değerlendirebilmesi için aramaların hızlandırılması, ürünlerin kalitesini geliştirmek için gerekli araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesi, krom nihai ürünlerine, özellikle de paslanmaz çelik ve çeşitli krom alaşımların üretimine geçiş için gerekli araştırmaların yapılması çalışmaları sürmektedir.
· Sinter ve kalsine manyezit üretim işletmelerinin tam kapasiteyle çalışmaları, üretimin arttırılması ve nihai ürünlerin üretimine geçilmesi, ürün kalitelerinin iyileştirilmesi ve bu ürünlerin deniz suyundan elde edilen manyezitle kalite bakımından rekabet edebilir duruma getirilmesi için gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir.
Mevcut bakır rezervlerimizin arttırılması için modern arama yöntemleri uygulanarak başta Karadeniz, Toros kuşağı ve Trakya olmak üzere tüm ülkenin, ekonomik olarak işletilebilecek derinliklerde aranması, teknolojik değerlendirmelerin yapılması, mevcut tesislerde metal kurtarma randımanlarının arttırılması için tedbirlerin alınması ve bununla ilgili teknolojilerin geliştirilmesine çalışılmaktadır.
Konu: MADENCİLİK SEKTÖRÜNDEKİ GÜNCEL SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ... (Okunma sayısı 166 defa)
