Ateleme sistemleri - kaps羹ller-ELEKTR襤KL襤 ATELEME S襤STEMLER *ge癟ikmeli elektrik kaps羹l羹
*ge癟ikmesiz elektrik kaps羹l羹
-ELEKTR襤KS襤Z ATELEME S襤STEMLER襤
Elektriksiz Ateleme sistemleriS覺n覺rs覺z gecikmeli, elektriksiz ateleme sistemi. Depolamada ve kullanmada m羹mk羹n olan en fazla kolayl覺覺 salamak i癟in gelitirilmi bir ateleme sistemidir. Sistem, delik i癟i kaps羹lleri ile y羹zey balant覺 blounun birlikte kullan覺lmas覺na dayal覺d覺r.
Yamurlu ve f覺rt覺nal覺 havalarda daha g羹venli kullan覺m salamaktad覺r.
At覺m grubundaki b羹t羹n delikler, ayn覺 gecikme aral覺覺na sahip kaps羹ller ile arj edilir. Ateleme s覺ras覺, y羹zey balant覺 blounda bulunan gecikmeler yard覺m覺yla salan覺r. Delik i癟erisindeki kaps羹l羹n gecikme s羹resi, herhangi bir kaya f覺rlamas覺 olmadan 繹nce t羹m deliklerin aktif olmas覺 i癟in yeterli zaman覺 verir. Bu da t羹p羹n kesme riskini en aza indirmektedir.
S羹ratli balant覺 i verimini artt覺r覺r. Balant覺 kontrolu h覺zl覺d覺r. D羹羹mlenme ve kar覺覺kl覺k meydana gelmez.
KULLANIMMilisaniye gecikme gereken her t羹rl羹 a癟覺k ocak patlatmalar覺, kanal patlatmalar覺, kontroll羹 ve gecikmeli patlatmalar bu sistem ile yap覺labilir. Ateleme s覺ras覺 y羹zeyde verildiinden, s覺n覺rs覺z geni at覺m gruplar覺 bu sistem ile atelenebilir.
DEPOLAMAB羹t羹n patlay覺c覺lar, 87/12028 say覺l覺 t羹z羹k h羹k羹mlerine uygun olarak ina edilmi, dorudan g羹ne 覺覺覺 almayan ve iyi havaland覺r覺lm覺 depolarda muhafaza edilmelidir.
Kaps羹l t羹p羹, plastik malzemeden olumaktad覺r. B羹t羹n plastiklere nem girebildiinden elektriksiz kaps羹ller al羹minyum torbalarda paketlenmitir. Ambalaj覺 a癟覺lm覺 羹r羹nlerin 3 ay i癟erisinde kullan覺lmas覺 gerekir. Ayr覺ca, 羹retim tarihinden itibaren 2 y覺l i癟erisinde kullan覺lmal覺d覺r.
EMN襤YET YNERGES襤Kaps羹ller, tehlikeli maddeler olarak s覺n覺fland覺r覺l覺r.
Doru ta覺n覺p uygun bi癟imde kullan覺lmazsa insanlar ve 癟evre zarar g繹rebilir. Bu nedenle kaps羹llerde, yasalarda belirtildii gibi depolanmal覺, ta覺nmal覺 ve kullan覺lmal覺d覺r. Farkl覺 羹retici firmalar覺n kaps羹lleri ile kar覺覺k kullan覺l覺rsa firmalar sonu癟lar i癟in garanti vermez.
Elektriksiz kaps羹lle yap覺lan patlatmalarda, ocak sahas覺nda k覺smen patlama meydana gelmise sahaya en az 2 saat girilmemelidir
Patlay覺c覺 maddelerin ta覺nmas覺, depolanmas覺 ve kullan覺lmas覺Patlay覺c覺 Maddelerin Ta覺nmas覺 :Patlay覺c覺 maddeler nakliye yap覺lacak araca, arac覺n yan kenar覺n覺n y羹ksekliini amayacak ekilde y羹klenmeli ve ara癟 h覺z覺n覺 bu t羹r ara癟lar i癟in trafik癟e 繹ng繹r羹len artlara g繹re tutulmal覺d覺r. Kaps羹ller ile patlay覺c覺 maddeler ayr覺 ara癟larla ta覺nmal覺 ve patlay覺c覺 maddelerin ta覺nd覺覺 araca baka herhangi bir malzeme y羹klenmemelidir.
Patlay覺c覺 madde ta覺yacak ara癟;daima temiz olmal覺d覺r,
mekanik kontrol羹 yap覺lm覺 ve yeterli yang覺n s繹nd羹r羹c羹 bulundurmal覺d覺r,
G羹venlik Belgeli Eleman refakat etmelidir,
hava koullar覺na g繹re kapal覺 kasa ve/veya iyice 繹rt羹n羹lmelidir,
sigara i癟ilmemeli, cep telefonu, telsiz, gibi cihazlar kapal覺 tutulmal覺,
flama ve tehlikeli madde iaretleri olmal覺d覺r.
Patlay覺c覺 Maddelerin Depolanmas覺
Patlay覺c覺 madde depolar覺 ilgili t羹z羹k h羹k羹mlerine uygun olarak ina edilmeli,
depolarda yaln覺zca patlay覺c覺 maddeler depolanmal覺,
depo g繹revlisi olmal覺, daima temiz tutulmal覺,
d羹zg羹n bir ekilde istifleme yap覺lmal覺
t羹m girdi-癟覺kt覺lar ilgili t羹z羹k ve y繹netmelikler 癟er癟evesinde kay覺t alt覺na al覺nmal覺d覺r.
Depolamada, ambalajlar覺n etiket ve yaz覺lar覺n覺n g繹r羹lebilir ve okunabilir olmas覺,
ambalajlar aras覺nda ve duvara gelen tarafta boluk b覺rak覺lmal覺,
t羹z羹kte 繹ng繹r羹ld羹羹 ekilde istiflenmeli ve her zaman i癟in depoya ilk giren ilk 癟覺kar kural覺 uygulanmal覺d覺r.
Depo kap覺lar覺 daima kapal覺 tutulmal覺, depoya patlay覺c覺 giri ve 癟覺k覺lar覺 g羹nd羹z g羹n 覺覺覺nda yap覺lmal覺d覺r.
Depo yak覺nlar覺nda kolay tutuabilecek malzemelerin bulundurulmamas覺, varsa temizlenmesi gereklidir.
Depoya kibrit, 癟akmak, sigara, pipo, gibi a癟覺k alev alan malzemeler ile cep telefonu, telsiz, elektronik ve madeni eyalar ile 癟ivili ayakkab覺lar ve statik elektrik oluturacak elbiseler ile girilmemelidir.
PATLAYICI MADDELER襤N KULLANILMASI: 1. n Haz覺rl覺k:Patlatma ile uraan personel anti-statik giysiler giymelidir.
Patlay覺c覺 maddeler ve ateleme sistemleri patlatma sahas覺na getirmeden 繹nce civarda tehlike oluturacak t羹m devrelerin enerjisi kesilmeli ve topraklama ile tamamen boalt覺lmal覺d覺r.
Patlay覺c覺 maddelerin at覺m sahas覺na intikalinden itibaren patlatma alan覺n覺 uyar覺 iaretleri ile 癟evrelenmeli ve uyar覺 levhas覺 alana diktirilerek, g繹revli elemanlardan baka ah覺s ve ara癟lar覺n patlatma sahas覺na girmeleri engellenmelidir.
Deliklerin verilen paterne uygunluu kontrol edilmeli, patlatmay覺 olumsuz y繹nden etkileyecek etkenler azalt覺lmal覺, patlatma etki mesafesi kontrol edilerek bu mesafe i癟erisinde makina ekipman ve personelin bulunmamas覺 salanmal覺d覺r.
Patlaman覺n t羹m safhalar覺nda, at覺m sahas覺nda sigara i癟mek, cep telefonu, ara癟 telefonu kullanmak ve a癟覺k ate yakmak kesinlikle yasaklanmal覺d覺r.
Patlatma ekibinin kullanaca覺 aletler birinci kalite olmal覺, d羹zenli olarak bak覺mlar覺 yap覺lmal覺 ve uygun olmayan ara癟lar覺n kullan覺lmas覺na kesinlikle izin verilmemelidir.
Bir patlatma ekibinde bulunmas覺 gerekli malzemeleri; Ohmmetre (devre 繹l癟羹 cihaz覺), Manyeto (ateleme cihaz覺), erit Metre, Patlay覺c覺 Delgi ubuu, S覺k覺lama Tapas覺, ak覺, Ayna, Fener, Balant覺 Kablosu, Anahat Kablosu, Bant, ve Kaps羹l Pensesi olarak s覺ralayabiliriz.
2. arj (Doldurma):Kritik bir ilem olan yemlemenin haz覺rlanmas覺nda ve delie arj覺nda acele edilmemeli, kesinlikle prosed羹re uygun olarak hareket edilmelidir.
Kaps羹ller kartua yerletirilirken zorlanmamal覺d覺r. Uygun delici ile kartuta a癟覺lan delie yerletirilmelidir. (retici firma uyar覺lar覺 dikkate al覺nmal覺d覺r) Yemleme delie yerletirilmeden hemen 繹nce haz覺rlanmal覺d覺r. Asla 繹nceden haz覺rlan覺p etrafa gereksiz tehlike oluturacak ekilde b覺rak覺lmamal覺 ve deliklere prosed羹r羹ne uygun olarak arj edilmelidir. Dolduma s覺ras覺nda, patlay覺c覺 arj miktar覺 periyodik olarak kontrol edilmelidir. arj esnas覺nda s覺k覺t覺rma / 繹l癟me ilemleri i癟in kullan覺lan 癟ubuk / denek gibi aletlerin s羹rt羹nmeden dolay覺 k覺v覺lc覺m 癟覺kartabilecek malzemelerden yap覺lm覺 olmamas覺 gerekmektedir.
Deliklerin doldurulmas覺 s覺ras覺nda delik etraf覺nda gereinden fazla eleman覺n olmamas覺na dikkat edilmelidir.
3. Ateleme Sistemi:Ateleme sistemi, kullan覺lacak patlay覺c覺 maddeye uygun se癟ilmelidir. retici firma 繹nerileri dikkate al覺nmal覺d覺r.
Ateleme sistemi devre kontrol cihazlar覺 ile ateleme ekipmanlar覺, sadece bu ama癟 i癟in 羹retilen ve kullan覺lan aletler kullan覺lmal覺d覺r. Kullan覺lacak ara癟 gere癟lerin kaliteli olmas覺 ve periyodik bak覺m ve kontrollerinin yap覺lmas覺na dikkat edilmelidir.
4. S覺k覺lama ve Balant覺:S覺k覺lama ileminden 繹nce arj edilmi her delik, prosed羹r羹ne uygun olarak kontrol edilmelidir.
Deliin hasara urad覺覺na dair bir iaret veya kuku varsa tekrar yemleme veya sigorta ama癟l覺 yedek yemleme delie yerletirildikten sonra s覺k覺lama yap覺lmal覺d覺r.
S覺k覺lama ilemi i癟in uygun (temiz ve ak覺c覺) malzeme kullan覺lmal覺d覺r.
Ate癟i balant覺ya ge癟meden 繹nce, artan patlay覺c覺 ve kaps羹lleri, bo kutular覺 ve torbalar覺 at覺m b繹lgesinden toplatmal覺 ve emniyetli bir yere nakledildiinden emin olmal覺d覺r.
Balant覺 s覺ras覺nda personel say覺s覺 minimumda tutulmal覺 ve son balant覺 iyi eitilmi bir veya iki ate癟i taraf覺ndan yap覺lmal覺 ve kesinlikle acele edilmemelidir.
5. Ateleme:Deliklerin arj ilemi tamamland覺ktan sonra, en k覺sa s羹rede ateleme yap覺lmal覺d覺r.
Herhangi bir zamanda at覺ma izin veriliyorsa at覺m sahas覺 yak覺n覺ndaki insanlar覺n emniyeti i癟in gerekli ek 繹nlemlerin al覺nd覺覺ndan emin olunmal覺d覺r.
Patlatma sorumlusu, iletmedeki herkesin patlatma saatini bildiinden ve patlatma sahas覺nda kimsenin bulunmad覺覺ndan emin olmal覺 ve at覺m sahas覺nda giden t羹m yollara g繹revli yerletirilip emniyet al覺nmal覺d覺r.
T羹m alet ve ekipmanlar patlamadan doacak etki alan覺n覺n d覺覺na 癟覺kart覺lmal覺d覺r.
Ta f覺rlamas覺n覺n tehlikelerinden sak覺nmak i癟in t羹m personel ve ekipmanlar, prosed羹r羹ne uygun olarak, emniyetli yere 癟ekilmeli, gerekli g繹r羹ld羹羹nde patlatma has覺r覺 kullan覺lmal覺d覺r.
Ate癟i, t羹m b繹lgenin boalt覺ld覺覺ndan ve personelin emniyetli yere 癟ekildiinden ve patlatma b繹lgesine giri olmad覺覺ndan emin olmal覺d覺r.
Ate癟i, devre tamamlan覺p kontrol edildikten sonra at覺m sahas覺 son kez g繹zle kontrol edilir. Daha sonra ana hat, at覺m sahas覺ndan atelemenin yap覺laca覺 g羹venli bir yere 癟ekilerek devre kontrol羹 yap覺l覺r ve patlatma ikaz sirenine kadar beklenir.
Atelemeden hemen 繹nce (prosed羹r羹ne uygun olarak) ikaz sireni 癟alar ve ateleme yap覺laca覺n覺 duyurduktan sonra ateleme yapmal覺d覺r.
Ate癟i, patlatmadan sonra ortaya 癟覺kan gaz ve tozlar覺n da覺lmas覺ndan sonra at覺m yap覺lan b繹lgeye giderek at覺m覺n performans覺na dair g繹zlemler yapmal覺 ve at覺m sonucunu, prosed羹re uygun olarak, patlatma raporuna ilemelidir.
Patlatmalar覺n 癟evresel etkileriPatlay覺c覺 maddelerin kaya k羹tlelerini k覺rma amac覺 ile kullan覺mlar覺nda 癟evreye verebilecekleri d繹rt deiik olumsuzluk bulunmaktad覺r.
- Yer sars覺nt覺s覺 (vibrasyon-titreim) - Hava oku - Ta savrulmas覺 - Toz emisyonu
evresel Etkilenmenin Nedenlerievresel etkiler hakk覺nda en yayg覺n endie, 癟al覺ma b繹lgesi 癟evresi ve yak覺n覺nda yaayan insanlar taraf覺ndan duyulur. Bunun nedeni; insan kula覺n覺n 癟ok d羹羹k seviyede sesi duyup hissetmesidir. Ancak arazide yap覺lan patlatmalar覺n sessiz ve g羹r羹lt羹s羹z yap覺lmas覺 m羹mk羹n deildir. Genel olarak insanlar覺n patlatmadan etkilenmelerinin 羹癟 ana nedeni vard覺r.
a.Psikolojik
b.Bilgisizlik
c.K繹t羹 niyet
Risk Analizi Bir b繹lgede kontroll羹 patlatmalar yap覺l覺rken, 癟evre ile ilgili risk analizinin mutlaka yap覺lmas覺 gerekmektedir. Risk analizinin yap覺lmas覺n覺n bal覺ca iki nedeni vard覺r.
1.evrenin titreime ne 繹l癟羹de dayanabileceinin tespit edilmesi
2.Titreim seviyesine bal覺 patlay覺c覺 madde miktar覺n覺n belirlenmesi
Risk Analizi Kontrol Listesi Risk analizinin yap覺lmas覺nda bir 癟ok fakt繹r etkendir. Bu analizin yap覺lmas覺 s覺ras覺nda baz覺 sorular覺n cevaplar覺n覺 bulmak zorunday覺z.
a. al覺ma b繹lgesinde jeolojik inceleme yap覺ld覺 m覺 ?
b. Yeralt覺 su seviyesi d羹羹r羹lme riski var m覺 ?
c. B繹lgede bulunan yap覺lar覺n temelleri nas覺l ?
d. B繹lgede bulunan yap覺lar覺n durumlar覺 nas覺l?
e. evrede titreime duyarl覺 eleman var m覺 ?
f. Yeralt覺nda, patlatmalardan etkilenecek yap覺 var m覺 ?
g. Titreim deerleri, ortak patlayan arjlar ve uzakl覺k aras覺ndaki ilikiler?
h. evredekiler titreimden nas覺l etkilenmektedir?
覺. evrede yaayanlara patlatmalar ile ilgili bilgi verildi mi ?
Risk analizi, b羹t羹n yer alt覺 ve yer羹st羹 yap覺 ve tesisatlar覺 i癟in yap覺lmal覺d覺r.
meydana gelen 癟evresel etkilerin olumas覺nda 繹nemli bir yeri vard覺r. 羹nk羹 ie yaramayan enerji, a癟覺a 癟覺kard覺覺 覺s覺, 覺覺k, ses ve sismik enerji ile 癟evreyi etkilemektedir. Genel olarak patlatma sonras覺 oluan 癟evresel etkiler d繹rt ana bal覺k alt覺nda toplan覺r.
1. Yer Sars覺nt覺s覺 Bir patlay覺c覺 arj覺 kaya gibi bir ortamda patlat覺ld覺覺nda 癟eitli dalgalar oluturmaktad覺r. Bu dalgalar, sismik dalgalar olarak adland覺r覺l覺r. Kaya k覺rmak i癟in verilen enerji, kaya dayan覺m覺n覺 ve elastik limitlerini yenecek g羹癟te olmal覺d覺r. Kayay覺 k覺rmak i癟in gerekli olan enerji salanamad覺覺nda ona harcanan g羹癟 sismik dalgalara d繹n羹erek zararl覺 titreimler olarak 癟evreye yay覺l覺r.
Zemin Titreimini Oluturan Etkenlera.Patlatma ilemleri s覺ras覺nda gecikme ba覺na kullan覺lan patlay覺c覺 madde miktar覺,
b.Yap覺lar覺n 繹zellikleri,
c.Yap覺lar覺n zeminindeki kaya 繹zellikleri,
d.Mesafe,
e.evrenin jeolojik durumu
Sismik DalgalarSismik dalgalar, farkl覺 par癟ac覺k h覺z覺na sahiptir ve ortam i癟erisinde farkl覺 dalga h覺zlar覺nda ilerler. Bu dalgalar覺n yap覺lara ve insanlara etki eden farkl覺 繹zellikleri vard覺r. Bu gruptaki dalgalara
G繹vde Dalgalar覺 denir. Bundan ayr覺 olarak 癟eitli ekillerde olan ve sadece y羹zeyde ilerleyen bir grup dalgaya da
Y羹zey Dalgalar覺 denir.
Kaynaktan uzaa ilerledik癟e farkl覺 tipteki dalgalar farkl覺 h覺zlarda ilerler ve b繹ylece etrafa yay覺l覺rlar. G繹vde dalgalar覺 en 繹nce varan dalgalard覺r. Bunlardan ilk ulaan覺 s覺k覺t覺rma dalgas覺 veya bas覺n癟 dalgas覺 olarak adland覺r覺lan P dalgalar覺d覺r.
