Teknik nezaret görevi,
a) Teknik nezaretçilik yapan mühendisin istifası,
b) Teknik nezaretçilik yapan mühendisin veya işverenin aradaki sözleşmeyi iptal etmesi,
c) Ruhsatın devri veya teknik nezaretçinin ölümü ile sona erer.
Bu gibi durumlarda ruhsat sahibi tarafından en geç on beş gün içerisinde yeni bir teknik nezaretçi atanmak zorundadır. Yeni teknik nezaretçi atanıncaya kadar teknik ve emniyet yönünden meydana gelecek tüm olaylarda sorumluluk ruhsat sahibine aittir.
İstifa ve azillerin Genel Müdürlüğe on beş gün içinde bildirilmesi zorunludur. Aksi halde tarafların sorumluluğu devam eder. Bu süreden sonra üretim faaliyetlerine devam edilmesi halinde teminat irat kaydedilir.
Teknik nezaretçilik yapan mühendisin istifası halinde, teknik nezaretçi, görev yaptığı döneme ait faaliyet bilgi formunu iki nüsha düzenleyip, bir kopyasını ruhsat sahibine diğer kopyasını ve sahanın son durumuna ilişkin öneri ve önlemlerini içeren raporu ve işletme faaliyet bilgi formunu Genel Müdürlüğe verir. Aksi halde teknik nezaretçi olarak yeni bir göreve bir yıl süresince atanamaz.
Teknik nezaretçinin istifasının Maden İşleri Genel Müdürlüğüne bildirilmediği sürece fenni nezaretçinin yasal sorumluluğu devam eder.
Ruhsat sahibinin teknik nezaretçiyi azletmesi ya da ruhsatın devri, iptali ve terk edilmesi hallerinde, teknik nezaretçi görev yaptığı döneme ait işletme faaliyet bilgi formunu, sahanın son durumuna ilişkin öneri ve önlemleri içeren raporu Genel Müdürlüğe verir. Aksi halde azledilen teknik nezaretçi yeni bir göreve bir yıl süresince atanamaz.
Teknik nezaretçi ataması gerçekleşmeden üretim
yapılması halinde ruhsat teminatı irat kaydedilerek
faaliyet durdurulur.
Teknik nezaretçi atanmasının sağlanması ve teminatın
yenilenmesi ile faaliyete izin verilir.
Ruhsat sahibi, her yıl nisan ayı sonuna kadar;
a) Bir önceki yıl içinde gerçekleştirdiği işletme faaliyeti ile ilgili geçmiş yıllara ait üretim, bir önceki yıl içinde yapılan üretim ile bir sonraki yıl planlanan üretimleri gösteren imalat haritasını (uygun ölçekli kesitleri ile birlikte)
b)Ek Form 11’de belirtilen işletme faaliyet bilgi formunu,
c) Ek Form 16’da belirtilen satış bilgi formu,
d) İşletme sahasında arama yapılmış ise arama faaliyet raporunu..
Projede değişiklik varsa;
a) İşletme ruhsatı ve işletme iznindeki koordinatlarına göre uygun ölçekle çizilmiş ocak, yarma, kuyu ve galeri gibi faaliyetlerin son durumunu gösterir çizimi,
b) Kapalı ocaklarda iş güvenliği ve işçi sağlığı ile ilgili havalandırma, su tahliyesi, nakliye vs. Gibi hususların en son durumunu gösterir uygun ölçekli çizimi,
c) Yerüstü bina, tesis, kantar, silo, trafo, yol, vs. gibi son durumu gösterir vaziyet planını,
d) Gazlar ile göl, deniz ve kaynak sularına ait işletmeler için her yıl çöktürme, arıtma, üretim havuzları, bina, rezervuar besleme alanı ve havzanın tabii dengesini bozmayacak, kapasitesini aşmayacak işleme tesisleri vs gibi yerüstü veya var ise yeraltı tesislerinin en son durumunu gösterir uygun ölçekli haritalarını Genel Müdürlüğe vermek zorundadır.
Yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde teminat irad kaydedilir.
Yükümlülükler yerine getirilinceye kadar faaliyet durdurulur.
I. Grup (a) bendi madenler için ruhsat sahibi, her yıl nisan ayı sonuna kadar bir önceki yıl içinde gerçekleştirdiği işletme faaliyeti ile ilgili satış bilgi formunu, faaliyet bilgi formunu il özel idaresine vermekle yükümlüdür.
Verilen 29 uncu madde belgelerinde;
a) Teknik nezaretçi atama kaydı bulunmayan sahalara ait 29 uncu madde belgelerini geçersiz sayılacaktır.
b) Sahada işletme faaliyetinin yapıldığı dönem dışında atanmış teknik nezaretçinin, görevli olmadığı yıla (sürece / döneme) ait belgeleri imzalaması durumunda bu belgeler geçerli kabul edilmeyecektir.
c) Nisan ayının son gününden sonra belgelerin (tümü veya tekinin) verilmemesi veya geç verilmesi durumunda 29 uncu madde gereği teminat irad kaydedilerek, güncelleştirilecektir.
d) 29 uncu madde belgelerinden olan imalat haritası, teknik eleman tarafından hazırlanmasına karşın haritanın kontrolü, onayı ve sorumluluğunu teknik nezaretçi olarak maden mühendisi taşımaktadır.
Geçici Tatil
3213 sayılı Kanunun 37 inci ve Yönetmeliğin 30 uncu maddesi gereği Sel baskını, yangın, deprem, grizu patlaması, çökme, heyelan gibi geçerli sebeplerle veya tenörde, jeolojik şartlar ülke ve dünya pazarlarındaki gelişme ve değişimler, ulaşım, ulaştırma altyapı durumlarında beklenmeyen değişiklikler gibi Mücbir sebep veya beklenmeyen haller dolayısıyla işletme ruhsat sahalarında faaliyetin geçici olarak tatili için gerekli belgeler ile ruhsat sahibince Genel Müdürlüğe müracaat edilir, yapılan inceleme sonrası talebin uygun bulunması durumunda müracaat tarihi, geçici tatilin başlama tarihi olarak kabul edilerek bir yıla kadar geçici tatil verilebilir.
Geçici tatil süresi içinde 29 uncu madde belgelerinin verilmesi zorunlu değildir.
Sahanın Terk Edilmesi esnasında bir dilekçe ekinde verilmesi gerekli belgeler:
a)Sahanın teknik nezaretçisi veya maden mühendisi tarafından hazırlanmış, işletme projesi ile verilen çevre ile uyum projesinin uygulanıp uygulanmadığını ve ruhsat alanında can ve mal güvenliği ile ilgili alınan önlemleri, çalışılan her bölge için alınan emniyet tedbirlerini içeren rapor,
b)Sahanın son durumunu gösterir imalat haritası ve jeoloji mühendisi tarafından hazırlanmış maden jeoloji haritası,
Genel Müdürlük bu rapora dayalı olarak terk talebini değerlendirir.Genel Müdürlükçe terk talebi ile ilgili işlemler yapılmadan, saha yerinde de tetkik edilebilir.
Yapılacak tetkikte, can ve mal güvenliği ile ilgili tedbirlerin alınmadığının tespit edilmesi halinde; ruhsat sahibine, alınması gerekli önlemler bildirilerek altı aylık bir süre verilir.
Mücbir sebepler dışında bu süre içerisinde yukarıdaki önlemleri almayan ruhsat sahibine üç aylık ek bir süre verilir. Bu süre sonunda da ruhsat sahibinin gerekli önlemleri alıp almadığı gerektiğinde yerinde tekrar tetkik edilebilir. Gerekli tedbirlerin alınmaması durumunda ruhsatın bulunduğu ilin valiliğine bilgi verilir.
Gerekli tedbirler valilik tarafından yerine getirilir. Masraflar ruhsat teminatından karşılanır. Yapılan masrafların ruhsat sahibince ödenmemesi durumunda 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre işlem yapılır. Tahsil edilen bedel il özel idarelerin hesabına yatırılır.
Ruhsatın terk işlemleri Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından onaylanıncaya kadar sahada yasal sorumlu Teknik Nezaretçi, Teknik nezaretçinin olmaması durumunda ruhsat sahibidir.
Daimi Nezaretçilik
a) En az otuz işçi çalıştıran işletmeler,
b) En az on beş işçi çalıştıran yeraltı üretim yöntemiyle çalışan işletmelerde
bir maden mühendisinin Daimi nezaretçi olarak istihdam edilmesi zorunludur.
Maden mühendisinin daimi istihdam şartının oluştuğu durumlarda daimi nezaretçi istihdam edilmeden sahada üretim yapılamaz. Daimi nezaretçi istihdam edilmeden üretim yapılmasının belirlenmesi halinde teminat irat kaydedilir, daimi nezaretçi istihdam edilinceye kadar faaliyet durdurulur.
İşletmede daimi istihdam edilen maden mühendisi, 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtilen iş güvenliği uzmanı olabilme şartlarını sağlaması halinde aynı zamanda iş güvenliği uzmanı olarak da görev yapabilir. Ancak, 300’den fazla işçi çalıştırılan sahalarda ayrıca bir iş güvenliği uzmanı maden mühendisi görevlendirilir.
Daimi nezaret görevi üstlenmiş olan mühendisler, gerekli şartları sağladıkları taktirde aynı zamanda o işletme için teknik nezaret görevi de yapabilirler. Ancak, bu durumda başka ruhsat sahalarında teknik veya daimi nezaret görevi üstlenemezler.
SONUÇ
5177 sayılı Kanun ile değişik 3213 sayılı Maden Kanunu ile ruhsatlı sahalardaki işletme faaliyetlerinin sürdürülebilmesi için bir maden mühendisinin teknik nezaretçi olarak ve belli sayıda işçi çalıştıran (açık işletmelerde 30 ve yer altı işletmelerinde 15 işçi) işletmeler için daimi nezaretçi atanması zorunlu hale getirilmiştir.
Teknik nezaretçi ve / veya daimi nezaretçi ataması yapılmadan çalışma veya eksik / geçersiz 29 uncu madde belgeleri düzenlenmesi durumunda mevcut teminat irad kaydedilerek güncelleştirilecektir.
Maden Kanununun 13 üncü maddesi gereği herhangi bir sebeple irad kaydedilen teminat güncelleştirilerek o yıla ait ruhsat harcının % 0,3'ünün ruhsat alanı ile çarpımı sonucu çıkan miktar olarak yatırılacak ve teminat yıllık ruhsat harcından az olamayacaktır.
Ayrıca İrad kaydedilerek tamamlanması istenilen teminatların ruhsat sahibi tarafından üç ay içinde yatırılması istenecek, bu süre içinde yatırılmaması durumunda ikinci bir üç aylık süre verilerek teminat iki katına çıkarılacak, verilen bu sürede de teminatın yatırılmaması durumunda ise faaliyetler durdurulacak ve takip eden altı ay içinde de tamamlanmaz ise ruhsat iptal edilecektir.
Görüldüğü üzere teminat iradından sonra güncelleştirilen teminatlar için uygulanan yeni sistem ile teminat miktarları büyük oranda artmış olup; teminat irad cezaları ruhsat sahiplerinin teknik veya daimi nezaretçi atanması konusunda keyfi davranışlarını önleyecek hale gelmiştir.
Bu zorunluluk ile maden sahalarının bilimsel, teknik, verimli ve emniyet açısından güvenli bir şekilde işletilmesi sağlanacaktır.
Ayrıca madencilik sektöründeki mevcut maden mühendisleri arasında disiplinli ve bilimsel çalışan teknik elemanlara talebin artacaktır. Teknik nezaretçilik saha sayısının eski kanuna göre azaltılmış ve disiplinize edilmiş olması piyasadaki işsiz maden mühendisleri için yeni iş alanlarının açılacaktır.
