MADEN KANUNUNDA MADEN MÜHENDİSİ VE DİĞER MÜHENDİSLERİN YERİ

[ozguryolcu]

Prof. Dr. Turgay ONARGAN Dokuz Eylül ÜniversitesiMühendislik FakültesiMaden Mühendisliği Bölüm Başkan Yardımcısı

Yeraltı kaynaklarının aranması, işletilmesi ve yeniden doğaya uyumlu hale getirilmesi aşamalarında önemli görevler üstlenen “Maden Mühendisi”, yeraltında ve yer üstünde bulunan her tür enerji, maden ve doğal gaz yatağının ekonomik bir biçimde işletilmeye elverişli olup olmadığına karar veren, madenlerin işletilmesi için gerekli tesisleri tasarlayan, yapımını gerçekleştiren ve işleten kişidir.  Maden mühendisinin birçok görevleri vardır; Maden sahalarını saptamak için, jeolojik, topoğrafik ve çevresel etkileri değerlendirir, olası maden sahalarından örnekler aldırır, maden yataklarının yerini, rezerv miktarını ve özelliklerini saptar; Madenlerin çıkartılması için, maden kuyusu, su ve elektrik kaynakları gibi yer üstü tesis ve araçları planlar, maliyetini hesaplar. Üretim yöntemlerine göre kullanılacak makine ve teçhizatın tipini belirler. Yeraltında ve yerüstünde çalışmalar yürüten maden işletmelerinde daimi ve Teknik Nezaretçilik görevlerini yapar; Madenlerde minerallerin tabi tutulduğu yıkama, kırma ve ayırma gibi işlemleri planlar ve çalışmalarını gözetir. İş güvenliği ve sağlığı konusunda da yeterli donanıma sahiptir. 5995 Sayılı Kanunla değişik 3213 Sayılı Maden Kanunu’da aşağıda kısaltılarak verilen hususlar Maden Mühendisi ünvanına sahip ve/veya lisans eğitimini tamamlamış teknik elemanları doğrudan ilgilendiren maddeleri içermektedir.

Buna göre; 
5995 Sayılı Kanun ile;

 1. MADDE 3 –  3213 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiş, birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiştir; ………Ruhsatlı sahalarda görünür rezervi belirlemek üzere yapılan sondaj, kuyu, galeri, desandre gibi işler için yapılan yatırımların ve maden varlığının  belgelenmesi  durumunda tespit edilen  görünür rezerv alanı dışındaki alanlar için, diğer yatırımların madencilik faaliyetlerini engellemeyeceğine Genel Müdürlükçe karar verilmesi halinde diğer yatırım için izin verilir. Bu alanlarda ruhsat sahibi tarafından yapılmış yatırımı etkileyen bir husus var ise bu alanla ilgili karar Kurul tarafından verilir. İşletme ruhsat alanı içerisinde ancak işletme izni veya görünür rezerv alanı dışındaki bir alanda diğer yatırımlara Genel Müdürlükçe izin verilebilir. Yatırımın işletme izni veya görünür rezerv alanı ile çakışması durumunda, Kurul tarafından karar verilir. Arama ruhsatı döneminde hiçbir yatırım yapılmamış ise diğer yatırımlara engel teşkil etmez.
       
…….   Kurul tarafından verilecek kararlarda; görünür rezerv alanı ile diğer yatırımın çakışması halinde öncelikle madenin makul bir sürede üretilebilme imkanının olup olmadığı,  ara ve uç ürüne yönelik madenciliğe dayalı sanayi tesislerinin hammadde ihtiyacını karşılayan ruhsatlı sahalarda, tesisin hammadde ihtiyacını karşılayacak şekilde alternatif alanların bulunup bulunmadığı dikkate alınarak değerlendirme yapılır. GÖRÜŞ 1. Görünür Rezerv ve İşletilebilir Rezerv kavramları çoğu zaman madencilik arama ve işletme dönemi faaliyetlerinde bir arada düşünülmesi gereken hususlardır. “İşletilebilir Minimum Tenör” kavramı da teknolojik şartlarla zaman içerisinde değişmesine rağmen bir sahanın ekonomik ve optimal şekilde değerlendirilmesinde en önemli kavramlardan birisini oluşturmaktadır. Ayrıca bazı madenlerde olduğu gibi tüvenan üretim sonrası cevherin ve/veya maden mineraline uygulanacak zenginleştirme ve diğer teknolojik işlemlerin söz konusu maden yapısına uygun olup olmayacağının de bilinmesi de maden sahasının işletilebilirliğine direk etkisi olan bir unsurdur. Örneğin bir cevherin oksitli veya sülfürlü cevher olması onun üretim sonrası işlemlerine ve zenginleşebilirliği ve diğer teknolojik aşamalarında direk etkili olabilmektedir. Başka bir örnek olarak doğal taş madenciliğinde ticari blok boyutlarında üretimin yapılamayacağı bir sahanın madencilik faaliyetleri açısından uygun olmayacağı bu nedenle özellikle mermer madenciliğinde işletilebilir rezerv kavramının yani blok veren rezerv kavramının önemi çok fazla olmaktadır. Bu tür rezervin ortaya konmasında üretim yöntemlerine ve maden işletmeciği şasrtlarıa hakim maden mühendislerinin karar vermesi daha zorunlu bir olgudur. Bu nedenlerle maden sahalarında ilgi maddede değinildiği üzere “… öncelikle madenin makul bir sürede üretilebilme imkanının olup olmadığı,” na karar verecek teknik elemanda “Maden Mühendisi” olmaktadır. 
MADDE 9 –  “Müracaatlar, 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita koordinatları esas alınarak tespit edilen noktalarla sınırlandırılmış alanlar için I. Grup (a) bendi madenler için il özel idarelerine, diğer grup madenler için Genel Müdürlüğe doğrudan veya internet yolu ile yapılır.Talep edilen alanın müsait olan kısmı müracaat tarihinde müracaat edene bildirilir ve iki ay içinde ön inceleme raporu, arama dönemi faaliyetlerinin yerine getirilebilmesi için gerekli olan mali yeterliliği de içeren maden arama projesinin verilmesi, harç ve teminatın yatırılması halinde arama ruhsatı verilir.
 
GÖRÜŞ 2. Bilindiği üzere herhangi bir sahada yer altı oluşumlarının varlığı halde bunlardan bazıları sadece “Kaynak” bazıları ise “Rezerv” olarak değerlendirilmektedir.  Kaynak ve rezervlerin bilinmesi; mühendisleri, planlamacıları, madencileri, yatırımcıları ve nihayetinde de finans kuruluşlarını yakından ve doğrudan ilgilendiren bir husustur. Yeraltı zenginliklerini kaynak yada rezerv olarak ifade edebilmek için birçok arama tekniklerinin kullanılması, bazı araştırmalar yapılması ve yapılan çalışmaların ekonomik değerlendirmelerden geçirilmesi  gerekmektedir.  Madde 9 da belirtilen husus bu konu ile ilgilidir ve “maden arama projesini” hazırlayabilecek teknik elemanda “Maden Mühendisi” olmaktadır. Çünkü, istenilen sadece kaynağın ortaya konması değildir. Söz konusu sahada madencilik yapılabilecek rezervin ortaya konması ve bunun teknik ve ekonomik olarak yapılabilirliğinin ortaya konması kanun hükmü gereğidir. 
 
MADDE 10 –   ……“Arama ruhsatının düzenlenmesinden sonraki ilk bir yıl ön arama dönemidir. Ön arama süresi sonuna kadar, maden arama projesinde belirtilen faaliyetlerin tamamlandığını ve bu faaliyetlere ilişkin yatırım harcamalarını gösteren ön arama faaliyet raporunun verilmesi zorunludur.
 …..Genel arama dönemi süresi sonuna kadar maden arama projesinde belirtilen maden kaynağına ilişkin bilgiler ve bu dönemde yapılan arama faaliyetlerine ilişkinyatırım harcamalarını da gösteren “genel arama faaliyet raporu” nun verilmesi zorunludur. …. Arama dönemleri ile ilgili proje, arama faaliyet raporları ve diğer belgeler,  yapılan çalışmaların niteliği dikkate alınarak jeoloji, jeofizik, maden mühendisi veya mühendislerince hazırlanır. Bu çalışmaların niteliği ile ilgili belgeleri düzenlemeye yetkili mühendisler yönetmelikle belirlenir. …..Yükümlülüğünü yerine getiren ruhsat sahipleri IV. ve VI. Grup madenlerde dört yıl detay arama dönemine hak sağlar. Detay arama döneminde her yıl, görünür maden rezervine ilişkin bilgileri ve bu dönemde yapılan arama faaliyetlerine ilişkin yatırım harcamalarını gösteren detay arama faaliyet raporunun verilmesi zorunludur………. Diğer gruplardaki ruhsatlarda ise genel arama dönemi sonuna kadar rezerv bilgilerini de içeren arama faaliyet raporu ile birlikte işletme projesinin verilmesi zorunludur.” 
GÖRÜŞ 3. Görüldüğü üzere yasada “Genel arama dönemi süresi sonuna kadar maden arama projesinde belirtilen maden kaynağına ilişkin bilgiler ve bu dönemde yapılan arama faaliyetlerine ilişkin yatırım harcamalarını da gösteren “genel arama faaliyet raporu” nun verilmesi zorunludur” ibaresi gereği istenilen “genel arama faaliyet raporu” nda yapılan arama çalışmaları kapsamına maden kaynağına ilişkin bilgilerin yanı sıra yatırım harcamaları bilgilerinin de bulunması istenmektedir. Arama süresi içerisinde galeri, kuyu, yarma, sondaj gibi faaliyetler direk Maden Mühendisi’ nin uzmanlık alanına giren hususlar olup, yatırım kararlarında da teknik ve ekonomik bilgilerle donanımlı bir teknik elmanın varlığık zorunluluğunu ifade etmektedir. Bu nedenle bu raporda da olmazsa olmaz teknik eleman “Maden Mühendisi” olmaktadır. Arama faaliyet dönemi içerisinde Jeolojik harita, kesit hazırlama, jeofizik yöntemlerle arama çalışmaları yapılması durumunda hazırlanacak teknik çizim ve dökümanlara Jeoloji ve/veya Jeofizik Mühendislerinin de imza koyması ihtisas alanları için mümkün olabilecektir.
 MADDE 11 –  …..“Arama ruhsat süresi sonuna kadar, tespit edilen madenin rezerv bilgilerini de içeren 17 nci maddeye göre hazırlanmış arama faaliyet raporu ile en az bir maden mühendisi tarafından hazırlanan faaliyet sonrası işletme alanının çevre ile uyumlu hale getirilmesini de içeren, işletme projesi ve talep harcının ödendiğine dair belge ile müracaatta bulunulması halinde işletme ruhsatı hakkı doğar.
……Arama ruhsatlı sahalara, geçici tesis alanı ile arama süresince belirlenen görünür, muhtemel ve mümkün rezerv alanı üzerinden işletme ruhsatı, geçici tesis alanı ve görünür rezerv alanına da işletme izni verilir. Arama ruhsatının diğer kısımları taksir edilir. Mümkün rezerv alanlarının IV. ve VI. Grup ruhsat sahalarında beş yıl, diğer grup ruhsat sahalarında üç yıl içinde görünür ve muhtemel rezerv haline getirilmeyen alanlar da taksir edilir.”
 
……“Bu Kanunun 7 nci maddesine göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren bir yıllık süre içinde ruhsat sahibi madeni işletmeye almak zorundadır. Bu sürede işletmeye alınmayan ruhsat sahalarında, çalışılmayan her yıl için, projede belirtilen üretim miktarının % 10’u üzerinden Devlet hakkı alınır. Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde bu Kanunun 7 nci maddesine göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirmesi kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili diğer izinlerin alınarak Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip işletme izni düzenlenir.
 GÖRÜŞ 4. Madde 11. de  “…17 nci maddeye göre hazırlanmış arama faaliyet raporu ile en az bir maden mühendisi tarafından hazırlanan faaliyet sonrası işletme alanının çevre ile uyumlu hale getirilmesini de içeren, işletme projesi…” ibaresi aynen korunmalıdır.  Aynı madde de aynen yer alan “……Arama ruhsatlı sahalara, geçici tesis alanı ile arama süresince belirlenen görünür, muhtemel ve mümkün rezerv alanı üzerinden işletme ruhsatı, geçici tesis alanı ve görünür rezerv alanına da işletme izni verilir.” ibaresi de Maden Mühendisinin gerekliliğini ortaya koyan diğer bir husustur. 
İşletme İzni nin alınması ve işletme süresi tamamen Maden Mühendisliği disiplini kapsamlı çalışmalar olup, bu kapsamda iş sağlığı ve güvenliği, çevre etki değerlendirme ve önlemleri ile optimal üretim koşullarının sağlanması ancak Maden Mühendisi yetki ve sorumluluğunda gerçekleşebilecek hususlardır.
 
MADDE 14 – 3213 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
         “Maden işletme faaliyetleri, maden mühendisi nezaretinde yapılır. Yeraltı üretim yöntemiyle çalışan işletmeler ile en az on beş işçi çalıştıran açık işletmeler asgari bir maden mühendisini daimi olarak istihdam etmek zorundadır. Teknik ve daimi nezaretçinin görev, yetki, sorumlulukları, atanma usul ve esasları, vardiyalı çalışan işletmelerde işletmenin büyüklüğü ve niteliği esas alınarak her vardiyada zorunlu olarak istihdam edilecek maden mühendisi ile ruhsat sahasında görevlendirilecek teknik elemanların çalışma usul ve esasları Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
         İşletmede daimi istihdam edilen maden mühendisi, kanun ve yönetmeliklerle belirlenen şartları taşıması kaydıyla 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 81 inci maddesinde belirtilen iş güvenliği ile görevli mühendis veya teknik elemanların üstlendiği görev ve sorumluluğu da yerine getirir.”
GÖRÜŞ 5. Bu maddeye aynen katıldığımı ifade etmek isterim. 
 
MADDE 19 – 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 16 ncı maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye üçüncü fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
            ….“Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zorunlu; tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesislerine, fon bedelleri hariç, bedeli alınarak Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilir. …“Madencilik faaliyetlerinin sona ermesi neticesinde idareye teslim edilen veya terk edilen doğal yapısı  bozulmuş  orman alanları  rehabilite  edilir. Rehabilite  maksadı ile  bu  alanların orman yetiştirilmek üzere inşaat, yıkıntı ve hafriyat atıkları ile doldurularak ağaçlandırmaya hazır hale getirilmesi için büyükşehir mücavir alanlarında büyükşehir belediyelerine, diğer yerlerde ise il ve ilçe belediyelerine bedeli karşılığında izin verilebilir.
GÖRÜŞ 6.  Kanun da “Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zorunlu; tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesislerine, fon bedelleri hariç, bedeli alınarak Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilir.”  İbaresi maden sahalarında yapılacak tüm faaliyetlerini bir biri ile bağlantılı olduğu ev her aşamanın bir sonraki aşamaya direk etkisinin olduğunu ifade etmektedir. Bu nedenle maden sahalarında ki tüm aşamalarda; madencilik yapılmasına uygun rezerv varlığının ortaya konulması ancak hammadde, yarı mamul ve nihai ürüne kadar varan süreci bilen teknolojik ve hukuksal alt yapı ile donanımlı olan Maden Mühendisi’nin yetki ve sorumluluğunda sürecin tamamlanmasını gerektiren bir zorunluluk bulunmaktadır. 
 
Yer altı kaynaklarının ve rezervlerin arama aşamasından başlayarak işletilmesi ve kaynağın ya da rezervin toplumun yararına kullanılması için bulunduğu yerden çıkarılması, zenginleştirilmesi ve pazarlara ulaştırılması, bir dizi makro ve mikro işlemler olup, mühendislik çalışmasını gerektirmektedir. Bu çalışmalar bilimin ve tekniğin gerekli kıldığı bir çok disiplinlerin beraber çalıştığı, birbirileriyle uyumlu  ve devamlılık arz eden bir takım çalışmasını gerekli kılmaktadır. Tüm bu faaliyetlerde yer alması gereken olmazsa olmaz teknik personel Maden Mühendisi’dir.

Bilindiği üzere madencilik faaliyetlerinde grizu patlaması, havalandırma, tahkimat ve tozun neden olduğu sorunların yanı sıra; gürültü, titreşim, elle taşıma, elektrik çarpmaları, yetersiz aydınlatma, olumsuz hijyen ve psikolojik sorunlar gibi maden işçilerinin sağlık ve güvenliğini olumsuz yönde etkileyen bir çok sorun bulunmaktadır. Madenciliğin her aşamasında denetimin; dünyada tüm gelişmiş ülkelerde olduğu gibi, mutlaka maden mühendisleri tarafından yapılması gerekmektedir. Her maden arama ve işletme faaliyetinde iş güvenliği ve üretim için yeterli sayıda Maden Mühendisinin daimi istihdamı zorunlu olmalıdır. Madencilik faaliyetinin özelliklerine ve taşıdığı risklere göre söz konusu mühendisin gerekli deneyime sahip olması da mutlaka sağlanmalıdır.
 
Bu kapsamda; Maden Kanunu Uygulama Yönetmeliği kapsamında öngörülen;
 
                        1- Ön İnceleme Raporu: En az 1 maden mühendisi ile gerektiğinde Jeoloji ve/veya Jeofizik Mühendisi tarafından,
                        2- Maden Arama Projesi:  En az 1 maden mühendisi ile gerektiğinde Jeoloji ve/veya Jeofizik Mühendisi tarafından,
                        3- Ön Arama Faaliyet Raporu:  En az 1 maden mühendisi ile gerektiğinde Jeoloji ve/veya Jeofizik Mühendisi tarafından,
                        4- Genel Arama Faaliyet Raporu: En az 1 maden mühendisi ile gerektiğinde Jeoloji ve/veya Jeofizik Mühendisi tarafından, 
                        5- Detay Arama Faaliyet Raporu:  En az 1 maden mühendisi ile gerektiğinde Jeoloji ve/veya Jeofizik Mühendisi tarafından,
                        6- İşletme Projesi:  En az bir maden mühendisi tarafından,
                        7- İşletme Faaliyet Bilgi Formu:  En az bir maden mühendisi tarafından,
                        8- Teknik ve Daimi Nezaretçi : Mutlaka gerekeli belgelere ve diplomalara haiz Maden Mühendisi tarafından,
                         
hazırlanması ve yerine getirilmesi zorunlu olmalıdır.
 
Saygılarımla,
 
28.08.2010
İzmir.

[helbir]

Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliğinde Maden Mühendisi ve Diğer Mühendislerin Hizmet ve Yetkileri

Maden mühendislerinin hizmet ve yetkileri   
MADDE 105 – (1) Aşağıdaki madencilik hizmetleri maden mühendisleri ile ilgili hususları kapsar:
   a) Maden mühendisliği kapsamında değerlendirilen etüt, araştırma-geliştirme, değerlendirme gibi hizmetler,
   b) Maden işletme faaliyetinin yapılabilirliğine yönelik fizibilite projesi ve raporu hazırlanması,
   c) İşletme ruhsat taleplerine esas, ruhsat alanında belirlenmiş bir maden rezervinin ekonomik olarak işletilmesine yönelik teknik ve mali konuları içeren işletme projesi hazırlanması,
   ç) Maden işletmeciliği yapılacak alanlarda uygun üretim yöntemlerinin belirlenmesi,
   d) İşletme ruhsatlı sahalarda termin planında beyan edilen yıllık üretim ve yıl içerisinde gerçekleştirilen işletme faaliyetine ait bilgi formlarının hazırlanması,
   e) İşletme ruhsatlarının süresinin uzatılması için ruhsat alanında belirlenmiş bir maden rezervinin ekonomik olarak işletilmesine yönelik teknik ve mali konuları içeren işletme projesi hazırlanması,
   f) Ekonomik ömrünü doldurmuş ve rezervi bitmiş veya mevcut şartlarda çalışma imkanı bulunmayan işletme ruhsatlı sahaların son durumlarının tespit edilmesi ve buna ilişkin terk raporunun hazırlanması,
   g) Arama maksatlı sondaj kuyusu inşa ve tatbik projesi, ayrıca kuyu, galeri gibi fiziki müdahale gerektiren faaliyetlere ilişkin inşa ve tatbik projelerin hazırlanması,
   ğ) Maden ruhsat sahalarında patlayıcı madde kullanım, patlatma dizaynının belirlenmesi ve kapasite raporu hazırlanması,
   h) Üretim yapılan ruhsat sahalarındaki imalat haritaları hesaplamalarının yapılması ve arza uygunluğunun kontrolü,
   ı) Maden işletmelerinde teknik nezaret hizmetleri,
   i) Maden işletmelerinde daimi nezaret hizmetleri,
   j) Maden işletmelerinde teknik eleman hizmetleri.
   
Jeoloji mühendislerinin hizmet ve yetkileri   
MADDE 106 – (1) Aşağıdaki madencilik hizmetleri jeoloji mühendisleri ile ilgili hususları kapsar:
   a) Jeolojik prospeksiyon, genel jeoloji ve detay jeolojisi, mineraloji-petrografi, sedimantoloji-stratigrafi, tektonik, jeokimya, paleontoloji, amaca yönelik olarak jeolojik modelleme, değişik ölçeklerde jeolojik harita üretimi, jeolojik kesit hazırlanması, maden jeolojisi, endüstriyel hammaddeler, jeotermal kaynak jeolojisi, doğal mineralli su ve gazlar ile ilgili etüt, analiz ve değerlendirme raporu hazırlanması, radyoaktif mineraller, kıymetli ve yarı kıymetli taşlar, kömür jeolojisi, asfaltit ve bitümlü şeyl, hidrojeoloji, sondaj uygulamalarında jeoloji mühendisliği hizmetleri,
   b) Genel ve özel amaçlarla bir alanın jeolojik modelinin oluşturulması ve yorumlanmasına yönelik arazi etüdü, değişik amaçlı örnek alımları; mineralojik, petrografik, paleontolojik inceleme ve yorumlama, değişik ölçeklerde jeolojik kesit hazırlanması ve jeoloji haritası üretimi,
   c) Genel veya özel amaçlarla fiziksel jeoloji, tektonik, petrografi, sedimantoloji ve stratigrafi, mineraloji, paleontoloji, mühendislik jeolojisi, hidrojeoloji ve jeokimyasal etütler, örnek alımı, jeolojik harita üretimi ve raporlarının hazırlanması,
   ç) Madenlerin aranması, rezervlerinin belirlenmesi ile işletilmesine yönelik sahaların jeolojik ve jeokimyasal etütleri, yarma, galeri, kuyu, sondaj veya benzeri çalışma alanlarının tespiti ve açılması, bu alanlardan analiz/test örnekleri alınarak sonuçlarının yorumlanması ile jeolojik ve jeokimyasal incelemelerin yapılması, kalite/tenör ve rezerv dağılımlarının tespit edilmesi ve jeolojik modellemeler ile maden arama ve rezerv raporlarının hazırlanması,
   d) Madenlerin aranması, rezerv kategorilerinin belirlenmesi ile işletilmesine yönelik jeolojik etüt ve sondaj, jeolojik ve mühendislik jeolojisi modellemesi ile kuyu logunun ve raporlarının hazırlanması,
   e) Çevre jeolojisi ve ÇED kapsamındaki jeolojik, mühendislik jeolojisi ve hidrojeolojik etüt ve modelleme ile jeoloji mühendisliği hizmet alanlarına ait raporların hazırlanması,
   f) Değişik amaçlı düşey, yatay veya değişik açı yönlendirmeli galeri, kuyu, yarma ve sondaj yerlerinin tespit edilmesi, karottan amaca uygun olarak örnek alınması, bunların litolojik tanımlanması, jeolojik harita üretimi ve jeolojik modelleme, jeolojik kesit, jeolojik stamp ve loglarının hazırlanması, yerinde deneylerin gerçekleştirilmesi,
   g) Maden arama faaliyetlerine ilişkin ön inceleme raporları ve maden arama projelerinin hazırlanması,
   ğ) Maden arama dönemlerine yönelik dayanaklarına göre maden arama faaliyet raporlarının hazırlanması,
   h) İşletme ruhsat dönemlerinde rezerv geliştirme çalışmalarının yapılması ve raporlandırılması,
   ı) Maden ruhsatları için terk raporuna ilişkin maden jeoloji haritası ve raporunun hazırlanması,
   i) Maden işletmelerinde jeoteknik etütlerin yapılması ve raporlandırılması,
   j) Maden arama ve işletme döneminde, dayanakları ile ilgili belgeleri kullanarak kaynak/rezerv raporunun hazırlanması,
   k) Maden işletmelerinde teknik eleman hizmetleri.
   
Jeofizik mühendislerinin hizmet ve yetkileri
   MADDE 107 – (1) Aşağıdaki madencilik hizmetleri jeofizik mühendisleri ile ilgili hususları kapsar:
   a) Maden rezervlerinin belirlenmesine yönelik jeofizik etüt, jeofizik modelleme, sondaj yerinin belirlenmesi çalışmalarında jeofizik raporlarının hazırlanması, jeofizik kuyu logu alımı, değerlendirilmesi ve buna ilişkin hizmetler,
   b) Madenlerin aranması, yayılım alanlarının ve rezervlerinin belirlenmesi ve işletilmesi sırasındaki jeofizik etüt, jeofizik modelleme, sondaj yerinin belirlenmesi çalışmalarında jeofizik raporlarının hazırlanması, jeofizik kuyu logu alımı, değerlendirilmesi, jeofizik raporlarının hazırlanması,
   c) Madenlerin rezervlerinin belirlenmesi ve işletilmesi sırasındaki jeofizik etüt ve sondaj, jeofizik haritalama ve üç boyutlu jeofizik modelleme ile jeofizik kuyu logu alımı, değerlendirilmesi ve raporlarının hazırlanması,
   ç) Radyoaktif minerallerin; arama alanlarının ve rezervlerinin belirlenmesi ve işletilmesi kapsamındaki jeofizik etüt, jeofizik modelleme, sondaj yerinin belirlenmesi çalışmalarında jeofizik raporlarının hazırlanması, jeofizik kuyu logu alımı, değerlendirilmesi ve faaliyet raporlarının hazırlanması,
   d) Değişik amaçlı jeofizik etütler için gereken jeofizik amaçlı harita üretimi, jeofizik yöntemle zeminin fiziksel özellikleri, zemin yapı etkileşimine esas parametreler ile zemin dinamiği parametrelerinin belirlenmesi, jeofizik kesit çıkartılması,
   e) ÇED, çevre jeofiziği ve ÇED kapsamındaki jeofizik, sismolojik ve hidrojeofizik etüt ve modelleme ile jeofizik mühendisliği hizmet alanlarına ait raporların hazırlanması,
   f) Maden arama ve işletme dönemlerinde bu madde kapsamındaki yapılan çalışmalar ve bunlarla ilgili jeofizik belgelerinin hazırlanması,
   g) Maden işletmelerinde teknik eleman hizmetleri.
   
Harita ve kadastro mühendislerinin hizmet ve yetkileri
   MADDE 108 – (1) Aşağıdaki madencilik hizmetleri harita ve kadastro mühendisleri ile ilgili hususları kapsar:
   a) Maden işletmelerinde herhangi bir yöntem veya ölçekteki çizgisel veya sayısal harita yapımı,
   b) Madencilik faaliyetlerinde ve Kanunun uygulanmasında ihtiyaç duyulan kırsal veya kentsel arazi veya arsa düzenlemeleri,
   c) Madencilik faaliyetleri ile ilgili etüt ve işletme haritalarının yapımı,
   ç) Maden üretimi ile ilgili yer kontrol noktalarının tesisi, ölçüsü ve hesabı,
   d) Tescile konu olan harita ve planların yapımı,
   e) Madencilik faaliyeti yapılan alanların yer ve konum belirlemeleri,
   f) Yeraltı ve yer üstü maden işletmelerinde üretimlere ait ölçümlerin yapılarak haritalandırılması ve teknik altyapı tesis ölçmeleri,
   g) Madencilik ile ilgili mühendislik projelerinin araziye uygulaması işleri,
   ğ) Maden arama dönemlerinde ve işletme taleplerinde uygun ölçekli topoğrafik haritaların hazırlanması,
   h) Yer altı ve yerüstü maden işletmelerine ait topoğrafik haritaların aplikasyonunun yapılması.
   
Kimya mühendislerinin veya kimyagerlerin hizmet ve yetkileri
MADDE 109 – (1) Aşağıdaki madencilik hizmetleri kimya mühendisleri veya kimyagerler ile ilgili hususları kapsar:
   a) Madenlerle ilgili    kendi meslek alanlarında ölçüm, analiz, test, denetim/kontrollük/ kontrolörlük, kalite kontrol hizmetleri,
   b) Maden analizlerinin teknik değerlendirme raporu hazırlama hizmetleri,
   c) Laboratuvar kurma, denetleme ve kalibrasyon hizmetleri,
   ç) Kimyasal proseslerin yer aldığı işletmeler ile maden işletmelerinde kapasite raporunun hazırlaması,
   d) Akreditasyon ve kalite yönetim sistemlerinin kurulması hizmetleri,
   e) Madencilikle ilgili her türlü kimyasal madde ve malzeme karışımlarının mevzuata göre sınıflandırılması, etiketlenmesi, depolanması, taşınması, geri kazanılması ve bertaraf edilmesi, güvenlik bilgi formlarının ve diğer yasal bildirim formlarının hazırlanması,
   f) Madencilikle ilgili parlayıcı, patlayıcı ve yanıcı kimyasal maddeler ile her türlü tehlikeli kimyasal maddenin emniyetli olarak depolanması, taşınması ve gözetim hizmetleri ile bu kimyasal maddelerin üretimi ile ilgili kapasite raporu hazırlanması,
   g) Maden artık ve atıklarının kimya mühendisliği faaliyetleri kapsamında tekrar değerlendirilmesi/arıtımı/nihai bertarafı hizmetleri,
   ğ) Maden işletmeleri ile ilgili ÇED çalışmaları kapsamında kimya mühendisliği hizmet alanındaki faaliyetler,
   h) Madencilikle ilgili alınan numunelerin örnekleme, modelleme, deney, ölçüm hizmetleri.
   
Çevre mühendislerinin hizmet ve yetkileri
MADDE 110 – (1) Aşağıdaki madencilik hizmetleri çevre mühendisleri ile ilgili hususları kapsar:
   a) Kanun kapsamında çevre ile uyum planlarının hazırlanması,
   b) Madencilikle ilgili çevre yönetim sistemleri ve planları kapsamındaki çevre mühendisliği hizmetlerinin ilgili meslek disiplinleri ile birlikte yürütülmesi,
   c) ÇED çalışmalarının ilgili meslek disiplinleri ile birlikte planlanması, koordinasyonu, ÇED raporlarının hazırlanması, uygulanması ve izlenmesi,
   ç) İçme ve kullanma suyu, evsel ve endüstriyel atık sular ile yağmur suları kapsamında, yapıların parsel içi tesisat projeleri hariç, çevre mühendisliği hizmetleri,
   d) Madencilikle ilgili artık ve atıkların işletme aşamasında ve sonrasında çevre ile uyum planı çerçevesinde değerlendirilmesi,
   e) Madencilikle ilgili zararlı ve tehlikeli atıkların çevresel açıdan değerlendirilmesi,
   f) Madencilikle ilgili hava ve gürültü kirliliği kontrolü,
   g) Madencilikle ilgili toprak ve yeraltı su kaynaklarının kirliliği kapsamındaki çevre mühendisliği hizmetlerinin ilgili meslek disiplinleri ile birlikte yürütülmesi,
   ğ) Çevre ile uyum planı kapsamında etüt, fizibilite, proje geliştirme faaliyetleri,
   h) Madencilik faaliyetleri sonucunda oluşan kirlilikle ilgili numune alma, deney, ölçüm, analiz ve modelleme.