Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Bu Yönetmelik, 27 Ağustos 1995 tarih ve 22387 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanmıştır.
BİRİNCİ BÖLÜMAmaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar, İlkeler AmaçMadde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı, tehlikeli atıkların, üretiminden nihai bertarafına kadar;
a) İnsan sağlığına ve çevreye zarar verecek şekilde doğrudan veya dolaylı biçimde alıcı ortama verilmesinin önlenmesine,
b) Üretiminin ve taşınmasının kontrolünün sağlanmasına,
c) İthalinin yasaklanmasına ve ihracatının kontrolüne,
d) Yönetiminde gerekli teknik ve idari standartların sağlanmasına,
e) Üretiminin kaynağında en aza indirilmesine,
f) Üretiminin kaçınılmaz olduğu durumlarda, üretildiği yere en yakın mesafede bertaraf edilmesine,
g) Yeterli bertaraf tesisi kurulması ve bu tesislerin çevresel bakımdan sağlıklı bir şekilde kontrolüne,
h) Çevreyle uyumlu yönetiminin sağlanmasına,
yönelik prensip, politika ve programların belirlenmesi için hukuki ve teknik esasları düzenlemektir.
KapsamMadde 2 - Bu Yönetmelik, Ek-5 ve Ek-6 kapsamında yer alan veya bu kapsamda yer almasa dahi Ek-7´de belirtilen tehlikeli özelliklerden herhangi birini taşıyan atıkların üretimi, toplanması, geçici olarak depolanması, taşınması, geri kazanılması, bertaraf edilmesi, ithali ve ihracatına ilişkin yasak, sınırlama ve yükümlülükleri alınacak önlemleri, yapılacak denetimleri, tabi olunacak hukuki ve cezai sorumlulukları düzenler.
Hukuki DayanakMadde 3 - Bu Yönetmelik 9.8.1983 tarih ve 2872 sayılı Çevre Kanunu´nun 8, 11 ve 12. maddesi ile 15.5.1994 tarih ve 21935 sayılı Resmi Gazete´de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Sınırlarötesi Taşınımının ve Bertarafının Kontrolüne İlişkin Basel Sözleşmesinin 3 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
TanımlarMadde 4 - Bu Yönetmelikte geçen terimlerden;
Bakanlık: Çevre Bakanlığını,
Kanun: 2872 sayılı Çevre Kanunu´nu,
Tehlikeli Atık: Ek-1´e göre atık kapsamında olan ve Ek-5 ve Ek-6´da yer alan ve/veya Ek-7´de belirtilen tehlikeli özelliklerden bir veya birkaçını taşıyan atıklar ile bu atıklarla kirlenmiş olan maddeleri, (Bu Yönetmelikte tehlikeli atık, atık olarak ifade edilecektir.)
Bertaraf: Ek-2´de yer alan işlemlerden herhangi birini veya birkaçını,
Bertaraf Tesisi: Ek-2´de yer alan işlemlerden bir veya birkaçını yapmak üzere kurulmuş tesisi,
Atık Yönetimi: Atığın kaynağında özelliğine göre ayrılması, toplanması, geçici depolanması, geri kazanılması, taşınması, bertarafı ve bertaraf işlemleri sonrası kontrolü ve benzeri işlemleri,
Atık Yönetim Planı: Atıkların çevreyle uyumlu bir şekilde yönetimini sağlamak üzere Bakanlıkça belirlenecek kısa ve uzun vadeli program ve politikaları,
Acil Durum Planı: Tesiste olabilecek kazayı sonuçlarıyla birlikte değerlendirerek kaza oluşumunda tesiste ve civarında yapılacak işlemleri ayrıntılı olarak belirleyen planı,
Üretici: Ek-3´de yer alan faaliyetler sırasında tehlikeli atık üreten gerçek ve tüzel kişiler, atığı üretenin bilinmemesi durumunda ise bu atıkları zilyetliğinde veya mülkiyetinde bulunduran gerçek ve tüzel kişileri,
Bertaraf Eden: Atıkların bertaraf işlemini yapan veya yaptıran gerçek ve tüzel kişileri,
İhracatçı: İhracatçı devletin yetkisi altında atıkların ihracatını yürüten gerçek ve tüzel kişileri,
İthalatçı: İthalatçı devletin yetkisi altında atıkların ithalatını yürüten gerçek ve tüzel kişileri,
Transit Devlet: Atıkların sınırlarötesi hareketi sırasında transit geçtiği veya geçmesini planlandığı devleti,
Yasadışı Trafik: Atıkların 44. maddede belirtildiği şekilde sınırlarötesi hareketini,
Taşıyıcı: Yurtiçi ve yurt dışında atıkların taşınması işleminin tümünü veya bir bölümünü gerçekleştiren gerçek ve tüzel kişileri,
Atıkların Sınırlarötesi Hareketi: İhracatçı, ithalatçı ve transit devletlerden en az birinde tehlikeli olarak görülen atıkların bir devletten başka bir devlete sevk edilmesini,
Bildirim: Atıkların sınırlarötesi hareketinde Ek-10´da yer alan bilgi, beyan ve formu kullanarak yapılan başvuruyu,
Atık Taşıma Formu: Üretici ve taşıyıcı tarafından ortak doldurulacak, üretim noktasından atık bertaraf tesisine kadar kayıt ve beyanları içeren, Ek-9 A-B´de yer alan formları,
Atık Beyan Formu: Ek-8´de yer alan formu,
Dpr (Proktor): Mineral sızdırmazlık tabakasında ince taneli zemin sıklığını,
Lisans: Bu Yönetmelik gereğince atık taşımacılığı yapmak isteyenlerin valilikten, atık bertaraf tesisi kurmak isteyenlerin bakanlıktan almaları gereken, konu ile ilgili yeterli uzman ve teknolojik imkanlara sahip olduğunu belirten belgeyi,
ifade eder.
İlkelerMadde 5 - Atıkların yönetimine ilişkin ilkeler şunlardır:
a) Her türlü atığın ithali, bu Yönetmeliğin 38. maddesinde belirtilen hükümler saklı kalmak kaydıyla yasaktır.
b) Atıkların kaynağında en aza indirilmesi esastır.
c) Atık yönetiminin her safhasında sorumlu kişiler, çevre ve insan sağlığına zarar vermeyecek tedbirleri alırlar.
d) Atıkların yarattığı çevresel kirlenme ve bozulmadan doğan zararlardan dolayı atık üreticileri, taşıyıcıları, bertaraf edicileri kusur şartı aranmaksızın sorumludurlar.
Yukarıda belirtilen sorumluların, meydana gelen zararlardan ötürü genel hükümlere göre de tazminat sorumluluğu saklıdır.
e) Atıkların yönetiminden kaynaklanan her türlü çevresel zararın giderilmesi için yapılan harcamalar "kirleten öder" prensibine göre atıkların yönetiminden sorumlu olan gerçek ve tüzel kişiler tarafından karşılanır. Atıkların yönetiminden sorumlu kişilerin çevresel zararı durdurmak, gidermek ve azaltmak için gerekli önlemleri almaması veya bu önlemlerin yetkili makamlarca doğrudan alınması nedeniyle kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan gerekli harcamalar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre atıkların yönetiminden sorumlu olanlardan tahsil edilir.
İKİNCİ BÖLÜMGörev, Yetki ve SorumluluklarBakanlığın Görev ve YetkileriMadde 6 - Bakanlık;
a) Kanun gereğince atıkların çevreyle uyumlu bir şekilde yönetimini sağlayan program ve politikaları saptamak, bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, valiliklerden bölgesel yıllık rapor, izin, tesis kapatma onayı gibi her türlü bildirimi almak ve değerlendirmekle ve gerekli denetimleri yapmakla,
b) Bölgesel boyutta atık yönetim planı yapmakla,
c) Atıkların sınırlarötesi taşınımı ve bertarafına ilişkin uluslararası çalışmaları yürütmek, ilgili bildirim ve taşımacılık belgelerini değerlendirmek, atık ihracatına ilişkin faaliyetleri onaylamak, uluslararası bilgi değişimini sağlamak, herhangi bir kaza durumunda diğer ülkeleri haberdar etmekle,
d) Ek-5 ve Ek-6´da yer alan, ancak tehlikeli atık olmadığı iddia edilen atıkların tehlikeli özelliklerden bir ya da bir kaçını içerip içermediğinin tespitini sağlamakla,
e) (R.G.: 15.6.1997/23020´de yayınlanan Yönetmelik, m.1 ile yürürlükten kaldırılmıştır)
f) Bertaraf tesisleri yer seçimini onaylamak, bu tesislere ön lisans ve lisans vermek, bu faaliyetleri denetlemek, bu tesislerde tutulan rapor ve edinilen bilgilere dayanarak ilgili yönetmeliklere aykırılık halinde gerekli cezanın uygulanmasını sağlamak ve lisansı iptal etmekle,
g) Bertaraf tesisine ilave tesislerin planlanması halinde, bertaraf tesisini denetlemek ve izin vermekle,
h) Atık bertaraf tesisleri için acil önlem planlarının hazırlanmasında genel ilke ve prensipleri belirlemekle,
ı) Kapatılan bertaraf tesislerinin 20 yıl boyunca denetlenmesini sağlamakla,
i) Atık Yönetimi Komisyonunu kurmak, komisyon başkanlığını yapmak ve sekreterya işlerini yürütmekle,
j) Atıkların çevreyle uyumlu bir şekilde yönetimine ilişkin teknoloji ve yönetim sistemlerinin kurulmasında ulusal ve uluslararası koordinasyonu sağlamakla,
k) Özel işleme tabi atıklar sınıfında yer alan atıklarla ilgili yönetim usullerini belirlemekle,
görevli ve yetkilidir.
Konu: Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (Okunma sayısı 523 defa)
