POMPALAR
1.Tanım: Suya veya sıvıya enerji veren makinalara POMPA veya TULUMBA denir.
2.Tanım: Suyu veya sıvıyı herhangi bir yüksekliğe çıkaran İŞ MAKİNALARI’dır.
Pompalar mekanik enerjiyi, hidrolik enerjiye dönüştürürler. Suyun veya sıvının enerji seviyesi;
denklemi ile ifade edilir.
H = Toplam enerji seviyesi
P = Basınç (kg/m2)
V = Hız (m/sn)
G = Yerçekim ivmesi (m/sn2, cm/sn2)
Z = Kıyaslama düzlemine uzaklık
(Geometrik yükseklik veya dönüm yüksekliği)
Hareketli suyun veya sıvının Birim kütlesinin BASIN enerjisi
Hareketli suyun veya sıvının birim kütlesinin HIZ veya KİNETİK enerjisi
Z = Konum Enerjisi
Suya veya sıvıya enerji vermek için bu denklemin sağ tarafındaki üç terimden birinin veya bir kaçının bilinmesi gerekir.
Bu terimler BASINÇ, HIZ ve KONUM enerjisini küçültürler.
Pompalar suyun veya sıvının Basınç, Hız ve Konumundan birini veya bir kaçını birden değiştirirler.
Pompalar sıvının bir konumundan diğer bir konumuna geçebilmesi için gerekli enerjiyi sağlarlar. Sıvının bir konumundan diğer bir konumuna geçebilmesi endüstrinin, tarım ve sosyal kesimin en büyük gereksinmelerinden biridir. Örneğin; otomobillerde radyatör suyunun dolaşımı, binalarda kalorifer suyunun dolaşımı, kuyulardan suyun temini, gibi örnekleri çoğaltabilecek bir çok iş pompalarla sağlanır.
Santrifüj Pompalar:
Santrifüj Pompalar dönen bir çark ve pompa gövdesi şeklinde genel olarak iki ana parçadan oluşur. Gövdenin Emme ve Basma tarafları vardır.
Bu pompalarda sıvıya verilen enerji, üzerinde kanatlar bulunan ve bir eksen etrafında dönen çark tarafından temin edilir.
Pompanın dönen çarkı sıvıyı kendisi ile birlikte dönme hareketine zorlar. Pompanın gövdesi sıvıyı arka gönderir ve çarkın sıvıya devrettiği kinetik enerji, sıvı çarktan ayrıldıktan sonra yayıcı tarafından basınç enerjisine dönüştürülür.
Bir mile bağlı olan çarkın devir sayısına göre sıvının basıncı sınırlı şekilde artırılır.
Kısaca Santrifüj Pompa’nın çalışma prensibini şöyle özetleyebiliriz;
Sıvının basılması için santrifüj kuvvetten istifade eden pompa tipidir. Çarkın orta tarafından gelen sıvı, çarkın kanatları tarafından yakalanır. Ve çarkın kanatlarının dönme hareketine iştirak ettirilerek, yüksek bir hız elde edecek şekilde ivmelendirilir. Sonra santrifüj kuvvetin tesir ile bir dairesel kanal veya salyangoz içerisine aktarılarak pompanın basma kısmına gönderilir.
1. Çark: Mekanik enerjiyi hidrolik enerjiye dönüştürür. Çark üzerinde kıvrık kanatlar vardır. Çark dönünce merkez ile çevre arasında bir basınç farkı doğar. Böylece içten dışa doğru bir akım oluşur.hareket eden sıvının yerine merkezden sıvı emilir.
2. Salyangoz: Çarktan çıkan sıvıyı toplar ve basma borusuna verir.
3. Yayıcı: Sıvıya yön verir, çarktan çıkan sıvının hızını azaltarak kinetik enerjinin bir kısmını basınç enerjisine dönüştürür.
4. Yıpranma halkası ve hidrolik conta: Kaçakları önler.
5. Salmastra kutusu: Mil ile gövde arasındaki kaçakları önler.
6. Mil: Motor ile çarkı bağlar. Ve çarkı taşır.
7. Gövde: Salyangoz ve diğer organları taşır.
8. Emme borusu: Emme haznesi ile pompa girişi arasındaki borudur.
9. Dip klapesi ve süzgeç: Emme borusu girişindeki tek yönlü akımı sağlar, pompa çalışmazken pompa, içindeki ve emme borusundaki sıvının geri boşalmamasını sağlar. Süzgeç pompaya giren sıvıyı süzer.
Çift girişli santrifüj pompalarda iki çark sırt sırta bağlanmıştır. Çarkların iki ayrı girişi olmasına rağmen çıkışları tek bir salyangoza balıdır, her biri toplam debinin yarısını basar.
Tam santrifüj bir pompanın sabit Dönme Sayısı için; Monometrik Yükseklik ( , Efektif Güç ( ve oplam Verimi ( ile Debisi (Q) arasındaki ilişkiler aşağıdaki şekilde gösterilmiştir.
Bir santrifüj pompanın tek bir monometrik yüksekliği ve debisi olmayıp karakteristiğine uygun olarak sonsuz değer vardır.
Bunlar arasında maksimum verim civarındaki verime karşı gelen değerler kuşkusuz en iyi değerlerdir.
Pompa seçilirken pompa veriminin yukardaki şekilde gösterilen ve “Çalışma Bölgesi” denilen aralığı gözönünde bulundurulmalı ve pompa çalışma noktası bu arada kalmalıdır.
"alıntıdır"
