RAPOR YAZIM REHBERİ 1.
AMAÇ ve KAPSAMBu yazım Rehberi; Bakanlığa sunulan raporların hazırlanması, yazımı ve basımında yönlendirici ve öğretici olmak üzere aşağıda tanımı yapılan raporların yazımına yönelik standartları, ilke ve kuralları belirlemek ve bütünlüğü sağlamak amacıyla hazırlanmıştır.
2.
TANIMLARBakanlık : Çevre ve Orman Bakanlığını,
Genel Müdürlük: Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Planlama Genel Müdürlüğünü,
Müdürlük : İl Çevre ve Orman Müdürlüğünü,
ÇED : Çevresel Etki Değerlendirmesini,
Proje: Gerçekleştirilmesi planlanan yatırıma ait inşaat çalışmaları, diğer tesisat ya da planların uygulanması veya yer altı kaynaklarının değerlendirilmesi işlemini,
Proje Tanıtım Genel Formatı: Gerçekleştirilmesi planlanan, ÇED Yönetmeliği EK-I listesinde yer alan projelerin özelliklerini, yerini, olası etkilerini ve öngörülen önlemleri içeren, projeyi genel boyutları ile tanıtan raporun hazırlanması sırasında esas alınacak EK-III deki genel formatı,
Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu Özel Formatı: Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporunun hazırlanmasında esas alınmak üzere; Kapsam belirleme ve İnceleme Değerlendirme Komisyonu tarafından projenin önemli çevresel boyutları göz önüne alınmak suretiyle hazırlanan, ÇED Yönetmeliği EK-III deki proje tanıtım genel formatında belirtilen ana başlıklar altında ele alınması gereken konuları tanımlayan formatı,
Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu: ÇED Yönetmeliği EK-I listesinde yer alan veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir” kararı verilen bir proje için belirlenen özel formata göre hazırlanacak olan ve doğabilecek muhtemel etkilerinin kapsamlı olarak açıklandığı raporu,
Proje Tanıtım Dosyası: a)ÇED Yönetmeliği Ek-II listesinde yer alan projelere Çevresel Etki Değerlendirmesi uygulanmasının gerekli olup olmadığının belirlenmesi amacıyla hazırlanan ve projeyi tanıtan dosyayı,
b)ÇED Yönetmeli Ek-I Listesinde yer alan projelere ilişkin olarak Proje Tanıtım Genel Formatı doğrultusun hazırlanan dosyayı,
Çevresel Durum Değerlendirme Raporu: Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine uyulmadan, işletmeye geçmiş mevcut faaliyetler için, gerekli çevresel önlemlerin alınmasını sağlamak amacıyla hazırlanan teknik raporu,
Çevre Düzeni Planı Araştırma Raporu: Plan çalışması yapılacak alanla ilgili demografik sosyal, ekonomik, kültürel, tarihi, fiziki, çevre vb. verilerin ilgisine göre kurum ve kuruluşlardan, arazi çalışmaları ve yayın araştırması sonucunda elde edilerek, verilerin plan kararlarının oluşturulmasına yardımcı olabilecek biçimde sentez edilerek ilgili formatı doğrultusunda hazırlanan raporu,
Çevre Düzeni Planı Açıklama Raporu: Hali hazır haritalar üzerine çizilen plan kararlarının ve plan hükümlerinin çizili dokümanlarla açıklanamadığı durumların, planlama etaplarının ve plan kararlarına ulaşma yollarının anlatıldığı ve ilgili formatı dikkate alınarak hazırlanan raporu,
İl Çevre Durum Raporu: İle ait çevre değerlerinin hali hazır durumu, nicelik ve niteliklerinin tespit edilmesi için il çevre durum rehberi doğrultusunda ilgili kurumlardan bilgi, belge ve her türlü verilerin toplanması ve sınıflandırılması amacıyla hazırlanan raporu,
İl Çevre Sorunları ve Öncelikleri Envanteri; İle ait çevresel sorunların ve önceliklerin tespit edilerek çözüm yollarının önerildiği, sorunların çözümlenememe sebeplerinin de ortaya konduğu ve ilgili formatı doğrultusunda il Müdürlüğü tarafından hazırlanan raporu,
ÇED Raporu: ÇED Raporu Özel Formatına göre hazırlanarak İnceleme Değerlendirme Komisyonuna sunulan Raporu,
Nihai ÇED Raporu: ÇED Raporu Özel Formatına göre hazırlanarak İnceleme Değerlendirme Komisyonlarında incelenerek değerlendirilen ve komisyonda tespit edilen eksikliklerinde tamamlanmış olduğu ve Bakanlıkça onaylanan ÇED Raporunu,
Rapor Compact Diski (CD): Bakanlığa sunulan raporların elektronik ortama (*.pdf veya *.lit ) formatında aktarılarak kitap halinde ulaşılmasını sağlayan rapora ait tüm verilerin e-kitap sistemine uygun olarak kaydedildiği compact diski
ifade eder.
3.
GENEL ŞEKİL VE YAZIM PLANI 3.1.
Kağıt Boyu Raporlar, A4 kağıdına veya A4 kağıdına uygun geri dönüşümlü kağıtlara yazılmalıdır. Rapor ciltlenip kesildikten sonra asgari 20.5X29cm ebadında kalmalıdır.
3.2.
Yazı KarakteriRaporlar, bilgisayar ile kağıdın yalnızca bir yüzüne yazılmalıdır(gerektiğinde kağıdın her iki yüzü de kullanılabilir). Raporun tümünde kullanılacak harf büyüklüğü "Times New Roman yazı karakterinde 12 punto, Arial (Helvetica) yazı karakterinde 11 punto olmalıdır. Yazıda nokta ve virgülden sonra bir karakter boşluk bırakılmalıdır.
Şekil altı ve tablo başlığı yazıları (Times New Roman için 9 punto, Arial için 8 punto ile koyu olarak) bir tab içerden başlayarak yazılmalı, tablo içeriği ise aynı puntolarla açık olarak yazılmalıdır. Geniş ve uzun tabloların tek sayfaya sığdırılabilmesi amacıyla yalnız ilgili tablo ve şekillerde büyütme-küçültme yapılabilir.
3.3.
Sayfa DüzeniYazı alanı, Ek.2. Şekil 1.’deki gibi düzenlenmelidir. Sayfanın solu cilt payı dahil 3 cm üst sağ ve alttan 2.5 boşluk bırakılarak yazılmalı, Sayfa no alttan 1.5 cm.’de ve alt orta kısımda, üst bilgi yukardan 1.5 cm’de yazılmalıdır. Sayfa altında sayfa numarası haricinde herhangi bir açıklamaya yer verilmemeli, sayfanın üst kısmında ise sadece rapor adı ve proje sahibinin adı yer almalıdır. Rapor baştan sona numaralandırılmalıdır. Raporu hazırlayan firma ile ilgili bilgiler sadece kapak ve iç kapakta yer almalı, her sayfada belirtilmemelidir. (Bkz. Ek.2. Şekil 1.’de örnek sayfa düzeni ve yazım şekli verilmiştir).
3.4.
Satır Başı ve Satır AralığıParagrafın ilk satırı yedi karakter veya 1 tab içeriden başlamalıdır. Satırlar arasında 1 satır aralığı bırakılır. Tüm raporda bırakılan satır aralıkları aynı olmalı, şekil bütünlüğünü bozmamalıdır. İki paragraf arasında ve başka bir konuya geçişte bir satır boşluğu bırakılmalıdır( Bkz. Ek.2. Şekil 1.’de örnek sayfa düzeni verilmiştir).
3.5.
AnlatımRaporun hazırlanmasında ilgili format esas alınır. Yazımda mümkün olduğu kadar sade ve akıcı bir dil kullanılmasına özen gösterilmelidir. Rapor formatında yer alan ana ve alt konu başlıkları ile ilgili hususlara gerekli cevapların verilmiş olmasına özen gösterilmelidir. Yabancı kökenli kelimeler orijinal şekli ile verilmeli, Türkçe manası da parantez içerisinde verilmelidir.
ÇED Raporlarında ise; rapor formatında belirtilen ve çevresel açıdan yapılması gereken özel durumlar, proje sahibinin taahhütleri olması nedeniyle kesin ifadelerle taahhüt şeklinde belirtilmelidir.
3.6.
Sayfa NumaralanmasıSayfa numaraları, sayfaların alt boşluk kısmına, 1,5 cm.’de ve alt orta kısımda yazılmalıdır. (Bkz. Ek.2. Şekil.1).
Kapak, İç kapak ve onama sayfası hariç bütün sayfalara numara verilmelidir. Önsöz, İçindekiler Romen rakamları ile ( I, II, III gibi), rapora ait metinler ve ekleri ise (1,2,3,4,5) şeklinde baştan sona numaralanmalıdır. Sayfa numaralarının yanında parantez veya çizgi gibi işaretler kullanılmamalı, Times New Roman yazı karekteri ile 9 punto, Arial ile 8 punto olmalıdır. Sayfalarda Raporun kaç sayfadan ibaret ve kaçıncı sayfa olduğunu belirlemek için numaralandırma işlemi de yapılabilir.
2.7.
Bölüm ve Alt BölümlerRaporda, bölüm ve alt bölümlerin belirlenmesinde gereksiz ayrıntıya inilmemeli ve birbirine göre öncelik ve sonralık ilişkilerine dikkat edilmelidir. Ana bölüm başlıkları büyük harf ile, alt bölüm başlıkları ise her kelimenin ilk harfi büyük diğerleri küçük harf ile yazılmalıdır. Başlıklarda bold karakter kullanılabilir. (Bkz. Ek.2. Şekil 1.’de bölüm ve alt bölümlerin yazım örneği bulunmaktadır).
3.8.
AtıflarKaynaklarda yer alan her literatüre metin içerisinde atıf yapılmış olmalıdır. Aynı tarih ve aynı yazara ait kaynaktan raporda yararlanılması durumunda, tarih sonrasında a, b ya da 1, 2 eklemeleri yapılarak hangisinin sözkonusu kaynak olduğunun anlaşılması sağlanmalıdır. Raporda kullanımı sözkonusu olmayan ve ilgili metinde atıfta bulunulmayan kaynak için kaynakçada yer verilmemelidir.
Kaynaklara atıf;
(Şengül, 1991), (Kantarcı, 1991/1), (Kantarcı 1991/2), (DPT, 1998)
Eklere atıf; (Bkz. Ek.1. Bkz. Ek.2. gibi atıflar yapılabilir)
3.9.
Kısaltmalar ve SimgelerRaporda standart kısaltmalar dışındaki kısaltmalara gerek duyulduğunda, kısaltma veya simgenin ilk geçtiği yerde ifadenin önce normal yazılışı, sonra parantez içerisinde kısaltılmış şekli yer almalıdır. Bu tür kısaltmalar veya simgeler çok fazla ise bunlar ayrı bir sayfada kısaltmalar ve/veya simgeler başlığı altında alfabetik sıra ile verilmeli, raporun giriş kısmından önce yer almalı ve Romen rakamı ile numaralandırılmalıdır. (Bkz. Ek.3.1 ve Ek.3.2’de kısaltma örnekleri yer almaktadır).
3.10.
DipnotlarRaporun herhangi bir sayfasında metin içerisinde yazılması halinde konuyu dağıtıcı ve okumada sürekliliği engelleyici nitelikteki çok kısa ve öz açıklamalar bir kaç satır halinde aynı sayfanın altına "Dipnot" olarak verilebilir. Dipnotlar sayfa içindeki ana metinden sonra iki satır aralık bırakıldıktan sonra, soldan sayfa ortasına kadar çizilen sürekli bir çizgi ile ayrılmalıdır. Yazılar daha küçük punto (Times New Roman için 9 Arial için 8 karekter) ile yazılmalıdır. (Bkz. Ek.2. Şekil 1.’de dipnot örneği yer almaktadır).
4.
TABLO VE ŞEKİLLER 4.1.
TanımlamaTablo, fotoğraf, grafik, histogram, harita şeklinde takdim edilen bilgiler için, tablo dışındaki bütün takdimler şekil olarak tanımlanmalıdır.(Bkz. Ek.4.1. ve Ek.4.2.). İçindekiler bölümünden sonra Tablolar ve Şekiller, haritalar çok ise Haritalar Dizini yer almalıdır.
4.2.
ŞekillerRapor içinde anlatıma yardımcı olacak biçimde hem tablo hem de şekiller kullanılabilir. Ancak gereksiz tablo ve şekil kullanımından kaçınılmalıdır. Tablo ve şekillerin yazım şekli Ek.4.’de belirtilmiştir. Şekil başlıkları şeklin altına, tablo başlıkları ise tablonun üzerine 1 tab içerden yazılmalıdır (Bkz. Ek.4.).
Şekiller üzerinde yer alacak her türlü çizgi, işaret, sembol, rakam ve yazılar bilgisayar ortamında yazılmış olmalı, ya da rapido kullanılmalı, rakam ve yazılar gerektiğinde şablon ile yazılmalıdır. Bu tür çizgi, işaret, sembol, rakam ve yazılar çıplak gözle kolayca seçilebilir ve okunabilir büyüklükte olmalıdır. Rapor sayfası üzerine yapıştırılacak fotoğraflar ince fotoğraf kağıdına basılmış olmalıdır. Renkli fotokopi ile çoğaltılmış fotoğraflar da bu amaçla kullanılabilir. CD ortamında yer alan bilgiler orijinal rapora uygun olmalıdır.
4.3.
Tablo ve Şekillerin YerleştirilmesiTablo ve Şekil ile metin arasında iki satır boşluk bulunmalıdır. Tablo ve metinler birbirine girmemelidir. Aynı sayfaya iki veya daha fazla şekil ya da tablo yerleştirilecek ise, aralarında yine iki satır mesafe bulunmalıdır. Yarım sayfadan daha uzun tablo ve şekiller ayrı bir sayfaya tek olarak yerleştirilebilir.(Bkz.Ek.4.1 ve Ek.4.2).
http://www.cevreonline.com/ced.htm
