Helezoni Çelik Tel İle Üretim Yöntemi

[ozguryolcu]

Helezoni Çelik Tel İle Üretim Yöntemi

 *Yöntemin esası; elektrik veya dizel motor ile çalışan bir tamburdan geçirilmiÅŸ helezonik çelik telin, çeÅŸitli makara ve direkler yardımıyla kesilecek mermerin bulunduÄŸu alana taşınması, helezonik çelik telin mermer keseceÄŸi noktaya su ile karışık kuvars kumunun (veya genellikle 1 mm çapında silisli kum, kuvarsit ya da çakmaktaşı-karborandum karışımı tozu) verilmesi ve telin bükümleri arasına giren kuvars kumunun telin hareketi ile mermere sürtünmesi sonucu oluÅŸan kesme iÅŸlemidir.

 *Bu yöntemde önemli bir husus, kesim sırasında kullanılan su miktarıdır. GereÄŸinden fazla su, aşındırıcıyı sürükleyerek kesim yapılmasını önlemekte, gereÄŸinden az su ise telin ısınarak kopmasına neden olmaktadır. Herhangi bir nedenden dolayı tel  koptuÄŸunda, sistemin yeniden çalışır hale gelmesi çok uzun süre almaktadır.

*Helezoni çelik tel; sertleştirilmiş çelikten imal edilen, çapları 2.1-2.4 mm arasında değişen üç ayrı telin yaklaşık 5 mm çapında bir tel oluşturulacak biçimde helezonik olarak sarılmasından oluşmuştur.

*Telin uzunluğu mermerin cinsine ve topografyasına bağlı olarak 300-400 m arasında, telin hızı ise 1.5-14 m/sn arasında değişim göstermektedir.

Bu kadar uzun bir telin kendi ağırlığından dolayı sarkması, gevşemesi, makaralardan çıkması ve sürtünmeden dolayı kesme hızının düşmesini önlemek için bir gergi mekanizması ile telin gerilmesi gerekmektedir. Bunun için 150-350 kg`lık gergi ağırlıkları kullanılmaktadır.

*Helezoni çelik tel sistemi, düşük kesme hızına ve karmaşık sistemine rağmen halen alternatif kullanım alanlarına sahiptir. Özellikle büyük örtü tabakalarının kaldırılması için helezoni çelik tel sisteminin kullanılması daha ekonomiktir.


*Yöntemin verimliliği aşağıda verilen faktörlere bağlıdır.

*Su-kuvars kumu karışımının yoğunluğu ve elde edilme hızı, kuvars kumunun kimyasal karışımı ve granülometresi, su-kum karışımının elde edilme hızı 2,5 lt/min olmalıdır.

*Yoğunluğu 1,5–1,6 kg/lt veya karışım oranının her 700 gram için 1 litre su olması gerekir.

*Kuvars kumu tüketimi: 80–120 kg/m² ve su tüketimi: 350–400 lt/m² dir.

*Kumun % 95’den fazla SiO₂ içermesi ve aÅŸağıda verilen granülometreye uyması gerekir.




*Helezon tel kesme sistemi, her türlü ocakta özellikle nispeten yüksek eğime sahip yamaç ocaklarında ve sedimanter mermer yataklarında kolayca uygulanabilmesi, kesme uzunluğunun yüksek olması yöntemin avantajlarıdır.
Yatırım ve işletme maliyetlerinin yüksek olması, bazı durumlarda kesim sırasında birkaç bin metre tele gereksinim duyulması, üretim hızının düşük olması, karmaşık olması (sistemin çok miktarda yardımcı makara, mekanik destekler gerektirmesi), kesime hazırlık safhasının çok uzun ve pahalı olması yöntemin önemli dezavantajlarıdır.

*Çatlaklı, özellikle karstik boşluk içeren mermerlerde bulamacın boşluklara kaçması ve aşındırıcılık görevini tam olarak yapamaması üretimi engelleyici diğer bir faktördür. Ayrıca karborundum maliyetinin yüksekliği helezon tel kesmenin granitte kullanımını engellemiştir.