MERMER OCAKİŞLETMECİLİĞİNDE YERALTI ÜRETİM TEKNİĞİ VE AVANTAJLARPRODUCING TECNIQUES IN UNDERGROUND MARBLE QUARRIES AND ADVANTAGES Metin ERSOY AKÜ Afyon MYO Doğal Yapıtaşları Bölümü, Afyonkarahisar, TURKEY,
metinersoy@aku.edu.tr Liyaddin YEŞİLKAYA AKÜ Müh. Fak. Maden Müh. Bölümü, Afyonkarahisar, TURKEY,
yesilkay@aku.edu.tr Ahmet Lütfi DİNÇER Tureks Mns Ocakİşlt. San. Tic. AŞ, Afyonkarahisar, TURKEY,
aldincer@superonline.com ÖZET Mermer üretiminde, tarih boyunca hem yeraltı hem de açık ocak işletme yöntemleri uygulanmıştır. Ülkemiz mermer ocaklarının hemen hepsinde, gerek rezervlerin yeterliliğinden gerekse çeşitliliğin bol oluşundan dolayı, açık işletme yöntemleriyle üretim gerçekleştirilmektedir. Ancak birçok mermer yataklanmasının, koruma alanları içerisinde olmasından dolayı ülke ekonomisine kazandırılamadığı da bir gerçektir. Açık ya da yeraltı çalışmaşekillerinin birbirlerine göre üstün ve zayıf yönleri bulunmaktadır. Açık ocak işletmeciliğinde doğanın tahrip edilmesi, ekolojik dengenin bozulması ve rekültivasyon çalışmaları gerektirmesi, yeraltı işletmeciliğinde ise emniyetle ilgili birçok kriterin detaylı olarak araştırılması zorunluluğu vardır. Ocak işletme yöntemlerinden birine karar verilebilmesi için hem ekonomik hem de teknik birçok unsurun değerlendirilmesi gerekir. Yeraltı mermer ocak işletmeciliği oda-topuk yöntemişeklinde uygulanır. Yöntem, odalarşeklinde boşluklar açılması (blok üretimi) ve üretim sonucu oluşan boşluklarda tavanın kontrolünü sağlamak için formasyonun bir bölümünün dokunulmadan bırakılması (topuk)şeklindedir. Mermer üretiminde amaç, büyük blok üretimi olduğundan, diğer madenlerden farklı olarak üretim, kesme ve ebatlama faaliyeti olarak gerçekleştirilir. Uygulamada, galerilerin açılması ve kılavuz boşluklarının oluşturulması dışında açık ocak mermer işletmeciliği yöntemleri uygulanır. Dolayısıyla açık ocak işletmeciliği uygulanan bir ocak için yapılacak ek yatırım, tünel makinası olarak adlandırılan kollu kesme makinasının yanı sıra aydınlatma ve havalandırmaşebekelerinin kurulmasından ibarettir. Bu yazıda, mermer üretimine açık ve yeraltı üretim teknikleri karşılaştırılmış, her iki yöntemin de avantajlı ve dezavantajlı olduğu durumlar belirtilmiştir. Ayrıca yeraltı üretimi için yapılması gereken faaliyetler ve üretim tekniği hakkında bilgiler verilmiştir. Çalışmanın amacı, yeraltı üretim teknikleriyle hem doğal çevrenin korunabileceğini hem de yasalarla koruma bölgeleri içine alınmış yerlerde bulunan mermer zenginliklerinin ülke ekonomisine kazandırılabileceğini vurgulamaktır. Anahtar kelimeler: Üretim yöntemi, Mermer, Yeraltı ocak işletmesi
TAMAMINI GÖRMEK İÇİN TIKLA
 
