TEKNİK NEZARETÇİLİK...!!!

[ozguryolcu]

TEKNİK NEZARETÇİLİK VE 29. MADDE BELGELERİ

Doğan TOK
  



Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
Maden İşleri Genel Müdürlüğü
Maden Kanununda Maden Mühendisinin Görev ve  Sorumlulukları                                                                                                                           


Maden Kanununda  Maden mühendisi iki  görev üstlenmiştir:


a) Proje, terk raporu ve faaliyet bilgi formunu hazırlayıp imzalamak,

b) Teknik nezaretçilik görevini üstlenmek,



 

Maden  kanunun  10  uncu maddesi  ve Yönetmeliğin 82 nci maddesi gereği ruhsat sahibi  veya vekilinin Kanun hükümlerine göre verdiği belgeler  ve  yazılı   beyanları   aksi   tespit  edilmediği   sürece doğru kabul edilir.  Genel  Müdürlük  gerektiğinde  verilen  belgeleri  veya  beyanları  yerinde tetkik  ve  kontrol edebilir. Yine  yetkili  kişilerce düzenlenmiş  raporlar  doğru  kabul  edilmiştir.   Teknik  elemanlar  sadece   ihtisas  sahibi  oldukları  konularda beyanda  bulunabilecek  ve  bu  beyanlarından sorumlu tutulacaktır.



 


 Kanuna göre,

     a) Ruhsatın ait olduğu grup dışında, üretim hakkı olmayan diğer grup madenin üretilip sevk edilmesi,
     b) Arama ruhsatı döneminde Genel Müdürlük tarafından verilen izinden fazla  üretim ve satış yapılması,
     c) Ruhsat sahibinin kamulaştırılan alanı kamulaştırma amacı dışında kullanması,  
     d) Ruhsat sahasında yapılan üretim faaliyetlerinin beyan edilmemesi,

     “ haksız yere hak iktisabı ” sayılır.  Haksız yere hak iktisabına imkan veren bu hususlarla ilgili  yapılmış beyanlar da gerçek dışı ve yanıltıcı beyanlardır.

     Gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda bulunmak suretiyle bu kanun hükümlerinin uygulanmasını engelleyen ve haksız surette hak iktisabına sebep olan teknik elemanlar uyarılarak Maden Kanunu gereğince yapacakları  beyanların bir yıl süreyle geçersiz sayılır. Fiilin her tekrarında hak mahrumiyeti uygulamasına devam edilir. Ayrıca uygulanan uyarı ve hak mahrumiyeti teknik elemanın bağlı bulunduğu meslek teşekkülüne bildirilecektir.


              3213 Sayılı Maden Kanununda
                      Teknik Nezaretçilik
    
     Maden Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelikte teknik nezaretçinin tarifi: İşletmelerdeki faaliyetlerin teknik ve emniyet yönünden nezaretinin yapan, Kanunun 29 uncu madde belgelerinin hazırlanmasından sorumlu ve yetkili maden mühendisi  şeklindedir.  
  
     Maden Kanunun 31 inci maddesinde işletme ruhsatı sahibinin işletme  süresince   en  az   bir  maden   mühendisini   teknik  nezaretçi olarak görevlendirmesi zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır.

     Yönetmeliğin 111 inci maddeleri gereğince  Teknik Nezaretçisi olmayan arama ve işletme ruhsatlı sahalar içinde maden işletme ve üretim faaliyetinde bulunulamaz. Bir maden mühendisi 1 (a) grubundan beş,  diğer gruplardan beş olmak üzere en fazla 10 (on) ruhsat sahasında teknik nezaretçilik görevini yürütebilir.

 I  (a)  Grubunda  nezaret  görevi olmasa bile, I (b), II., III., IV. ve V. Gruplar  için  en  fazla   beş  nezaretçilik  görevi   yapılabilir.   Diğer  gruplarda  teknik  nezaret  görevi  olmadığı  durumlarda I (a) Grubu için bu sayı en fazla on olabilir. İstifa eden veya azledilen nezaretçiler, yukarıda  belirtilen  sınırlar  dahilinde aynı yıl içinde en fazla üç yeni nezaretçilik görevi alabilir.

Bir maden mühendisinin alabileceği teknik nezaretçilik yukarıda belirtilen sayıyı aşamaz.

 Bu sayıyı aştığının tespit edilmesi durumunda on beş gün içinde nezaretçilik sayısını yukarıda belirtilen sınırlara indirmek zorundadır. Aksi halde bu kişiler üç yıl süre ile yeni bir nezaretçilik görevine atanamazlar.  

       Ayrıca Maden mühendisi istihdamı veya nezareti gerçekleşmeden üretim yapılması halinde ruhsat teminatı irad kaydedilerek faaliyet durdurulur ve maden mühendisi istihdamı / nezareti sağlanması ve teminatın yenilenmesi durumunda ancak faaliyete izin verilir.   
   



Birleştirme sonucunda sahanın teknik nezaretçilerinin sorumlu olacakları faaliyet  alanları  yeniden belirlenir.
 
Yapı ve inşaat hammaddeleri üretimi için izin alan kamu kurum ve kuruluşlarınca hammadde tahsisi kapsamında yürütülen faaliyetler için teknik nezaretçi atanması zorunluluğu yoktur. 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerinin yerine getirilmesinden izin sahibi kamu kurum ve kuruluşu sorumludur.

Ancak Kamu kurum ve kuruluşları için altı aydan çok süreli veya toplam beş yüz tondan fazla miktarda hammadde üretimi ön görülen tahsislerde bir maden mühendisinin Teknik Nezaretçi olarak atanması zorunludur.

 İnceleme ve denetimlerde, sahanın teknik nezaretçisi ve/veya ruhsat sahibinin kendisi ya da vekalet ile görevlendirdiği bir kişinin hazır bulundurulması zorunludur


      


İnceleme  ve denetim sonunda düzenlenen ve mevcut durumu belirten tutanak iki nüsha hazırlanarak heyet üyeleri, ruhsat sahibi veya  vekili veya sahanın teknik nezaretçisi tarafından imzalanır. Ruhsat sahibi, vekili veya teknik nezaretçi, tutanakta katılmadığı hususlara şerh düşebilir. Ancak imzadan imtina edilmesi halinde bu durum tutanakta belirtilir. Tutanağın bir nüshası ilgiliye verilir.  Bu  tutanakta belirtilen  hususlar   ruhsat sahibine tebliğ edilmiş sayılır.  
 
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarı ile  fenni nezaretçi olarak görev yapan maden mühendisleri teknik nezaretçi olarak kabul edilir.

      


    Yönetmeliğin  yayımı  tarihinden  önce  en  az  otuz işçi çalıştıran işletmelerle, en az on beş işçi çalıştıran yeraltı üretim  yöntemiyle  çalışan  işletmeler, altı ay içinde  bu yönetmelik  hükümlerine  göre  daimi  nezaretçi atamak zorundadır.
    
     Yönetmeliğin  yürürlüğe  girdiği  tarihte  görev  aldıkları ruhsat sayısı beşten daha fazla olan teknik nezaretçiler bu görevlerini sürdürürler. Ancak, görev aldıkları ruhsat sayısı I  (a)  Grubu  dışındaki  gruplarda  beş’in altına  düşünceye kadar yeni bir ruhsat sahasına atamaları yapılmaz
Teknik nezaret görevini üstlenebilmek için aşağıdaki şartlar aranır:

       a) T.C. vatandaşı olmak,
     b) Maden mühendisi olmak,
     c)Yeraltı işletme faaliyetlerine nezaret edecek olanlarda yeraltı maden işletmelerinde  en az iki yıl deneyimli olmak ve bu deneyimini belgelemek,

     Teknik nezaretçi olarak ilk defa atanacakların Maden Mühendisleri  Odası tarafından  yapılacak eğitim semineri sonucunda verilen  teknik nezaretçi  sertifikasına sahip olmaları gerekir.
 
      Maden işletmelerinde veya madencilikle ilgili kamu kurum ve kuruluşlarında denetim veya işletme faaliyetlerinde fiili olarak en az beş yıl çalışan maden mühendisleri için sertifika şartı aranmaz.



   Bir sahaya teknik nezaretçi atanması için;


       a) Harçlar Kanunu gereği teknik nezaretçi tayin harcının yatırılması,

   b) Teknik Nezaretçi Atama Belgesinin (Ek   Form 17) oldurulup Oda tarafından vize ettirilerek, Maden İşleri Genel Müdürlüğüne müracaat edilmesi,

     c) Bu atamanın Maden İşleri Genel Müdürlüğü  tarafından onaylanması gerekir.
 
       Teknik nezaretçi, ruhsat sahasının tamamına atanabileceği gibi ruhsat sahasındaki işletmenin bir bölümüne de atanabilir.



Teknik nezaretçinin görev, yetki ve sorumlulukları;
   

      
      a) Teknik nezaretçi, işyerinin her yerinde görevi ile ilgili inceleme yapmak ve gerekli her türlü bilgiyi alma yetkisine sahiptir. Bu yetkinin kullandırılmamasından ruhsat sahibi sorumludur.  
       b) Teknik nezaretçi, nezaret görevini Maden Kanunu ve İş Kanunu hükümleri kapsamında yürütür. Teknik nezaretçi, ruhsat sahasındaki faaliyet ve üretimleri on beş günde  en az bir defa  denetlemek, tespitlerini ve önerilerini teknik nezaretçi defterine not etmek zorundadır. İşyerinde yaptığı inceleme ve gözlemlerde  iş sağlığı ve güvenliği yönünden tehlikeli bir durumun varlığını tespit etmesi ve hemen tedbir alınmasının mümkün olmadığını belirlemesi durumunda işletme faaliyetini tedbir alınıncaya kadar durdurma yetkisini kullanarak ilgili kuruluşlara bildirir.  
       c) Teknik nezaretçi, atanmış olduğu işyerindeki faaliyetler ile ilgili eksiklik ve aksaklıkları, öneri ve önlemleri belirler. Bunları işyerinde çalışanların görebileceği şekilde ilan eder ya da panoya asar.  Aynı zamanda  noter onaylı  “Teknik Nezaretçi Defteri” ne rapor ederek ruhsat sahibine bildirir. Eksiklik ve aksaklıkların, öneri ve önlemlerin rapor edilmemesinden teknik nezaretçi, bunların yerine getirilmemesinden ruhsat sahibi sorumludur.
   d) Teknik nezaretçi, 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtilen iş güvenliği uzmanı olabilme şartlarını sağlaması halinde aynı zamanda iş güvenliği uzmanı olarak da görev yapabilir. Ancak, 300’den fazla işçi çalıştıran sahalarda ayrıca bir iş güvenliği uzmanı maden mühendisi görevlendirilir.

[ozguryolcu]

Teknik  nezaret görevi,
 
   

      a) Teknik nezaretçilik yapan mühendisin istifası,

    b) Teknik nezaretçilik yapan mühendisin veya işverenin aradaki sözleşmeyi iptal etmesi,

    c) Ruhsatın devri veya teknik nezaretçinin ölümü ile sona erer.
 




   

      Bu gibi durumlarda ruhsat sahibi tarafından en geç on beş gün içerisinde yeni bir teknik  nezaretçi atanmak zorundadır. Yeni teknik nezaretçi atanıncaya kadar teknik ve emniyet yönünden meydana gelecek tüm olaylarda sorumluluk ruhsat sahibine aittir.
 
      İstifa ve azillerin  Genel Müdürlüğe on beş gün içinde  bildirilmesi zorunludur. Aksi halde tarafların sorumluluğu devam eder. Bu süreden sonra üretim faaliyetlerine devam edilmesi halinde teminat irat kaydedilir.
 
      Teknik nezaretçilik yapan mühendisin istifası halinde, teknik nezaretçi, görev yaptığı döneme ait faaliyet bilgi formunu iki nüsha düzenleyip, bir kopyasını ruhsat sahibine diğer kopyasını ve sahanın son durumuna ilişkin öneri ve önlemlerini içeren raporu ve işletme faaliyet bilgi formunu Genel Müdürlüğe verir. Aksi halde teknik nezaretçi olarak  yeni bir göreve bir yıl süresince atanamaz.
 
      Teknik nezaretçinin  istifasının  Maden İşleri Genel Müdürlüğüne bildirilmediği sürece  fenni nezaretçinin yasal  sorumluluğu devam eder.
 
      Ruhsat sahibinin teknik nezaretçiyi azletmesi ya da ruhsatın devri, iptali ve  terk edilmesi hallerinde,  teknik nezaretçi görev yaptığı döneme ait işletme faaliyet bilgi formunu, sahanın son durumuna ilişkin öneri ve önlemleri içeren raporu Genel Müdürlüğe verir. Aksi halde azledilen teknik nezaretçi   yeni bir göreve bir yıl süresince atanamaz.


Teknik nezaretçi ataması gerçekleşmeden üretim

yapılması halinde ruhsat teminatı irat kaydedilerek

faaliyet durdurulur.


Teknik nezaretçi atanmasının sağlanması ve teminatın

yenilenmesi ile faaliyete izin verilir.




Ruhsat sahibi, her yıl nisan ayı sonuna kadar;
 

     a) Bir önceki yıl içinde gerçekleştirdiği işletme faaliyeti ile ilgili geçmiş yıllara ait üretim, bir önceki yıl içinde yapılan üretim ile bir sonraki yıl planlanan üretimleri gösteren  imalat haritasını (uygun ölçekli kesitleri ile birlikte)

     b)Ek Form 11’de belirtilen işletme faaliyet bilgi formunu,   
 
     c) Ek Form 16’da belirtilen satış bilgi formu,

     d) İşletme sahasında  arama yapılmış ise arama faaliyet raporunu..

Projede değişiklik varsa;
 

     a) İşletme ruhsatı ve işletme iznindeki koordinatlarına göre uygun ölçekle çizilmiş ocak, yarma, kuyu ve galeri gibi faaliyetlerin son durumunu gösterir çizimi, 
      b) Kapalı ocaklarda iş güvenliği ve işçi sağlığı ile ilgili havalandırma, su tahliyesi, nakliye vs. Gibi hususların en son durumunu gösterir uygun ölçekli  çizimi,
      c) Yerüstü  bina,  tesis, kantar, silo, trafo, yol, vs. gibi son durumu gösterir vaziyet planını,
      d) Gazlar ile göl, deniz ve kaynak sularına ait işletmeler için her yıl çöktürme, arıtma, üretim havuzları, bina, rezervuar besleme alanı ve havzanın tabii dengesini bozmayacak, kapasitesini aşmayacak işleme tesisleri vs gibi  yerüstü veya var ise yeraltı tesislerinin en son durumunu gösterir uygun ölçekli haritalarını Genel Müdürlüğe vermek zorundadır.
     
     Yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde teminat irad kaydedilir.
     Yükümlülükler yerine getirilinceye kadar faaliyet durdurulur.
     I. Grup (a) bendi madenler için ruhsat sahibi, her yıl nisan ayı sonuna kadar bir önceki yıl içinde gerçekleştirdiği işletme faaliyeti ile ilgili satış bilgi formunu, faaliyet bilgi formunu il özel idaresine vermekle yükümlüdür.
 
Verilen 29 uncu madde belgelerinde;

a)  Teknik nezaretçi atama kaydı bulunmayan sahalara ait 29 uncu madde belgelerini geçersiz  sayılacaktır.

b) Sahada işletme faaliyetinin yapıldığı dönem dışında atanmış teknik nezaretçinin,  görevli olmadığı yıla (sürece / döneme) ait belgeleri imzalaması durumunda bu belgeler  geçerli kabul edilmeyecektir.

c) Nisan ayının son gününden sonra belgelerin (tümü veya tekinin) verilmemesi veya  geç verilmesi durumunda 29 uncu madde gereği teminat irad kaydedilerek, güncelleştirilecektir.

d) 29 uncu madde belgelerinden olan imalat haritası, teknik eleman tarafından hazırlanmasına karşın haritanın kontrolü, onayı ve sorumluluğunu  teknik nezaretçi olarak maden mühendisi taşımaktadır. 
 
Geçici  Tatil
      3213 sayılı Kanunun 37 inci ve Yönetmeliğin 30 uncu maddesi gereği Sel baskını, yangın, deprem, grizu patlaması, çökme, heyelan  gibi geçerli  sebeplerle veya tenörde, jeolojik şartlar ülke ve dünya pazarlarındaki gelişme ve değişimler, ulaşım, ulaştırma altyapı durumlarında beklenmeyen değişiklikler gibi Mücbir sebep veya beklenmeyen haller dolayısıyla işletme ruhsat sahalarında faaliyetin geçici olarak tatili için gerekli belgeler ile ruhsat sahibince Genel Müdürlüğe müracaat edilir, yapılan inceleme sonrası talebin uygun bulunması durumunda müracaat tarihi, geçici tatilin başlama tarihi olarak kabul edilerek bir yıla kadar geçici tatil  verilebilir.

     Geçici tatil  süresi içinde  29 uncu madde  belgelerinin verilmesi zorunlu değildir.

 
Sahanın Terk Edilmesi esnasında bir dilekçe ekinde verilmesi gerekli belgeler:   

  a)Sahanın teknik nezaretçisi veya maden mühendisi tarafından hazırlanmış, işletme projesi ile verilen çevre ile uyum projesinin uygulanıp uygulanmadığını ve ruhsat alanında can ve mal güvenliği ile ilgili alınan önlemleri,  çalışılan her bölge için alınan  emniyet tedbirlerini içeren rapor,

b)Sahanın son durumunu gösterir imalat haritası ve jeoloji mühendisi tarafından hazırlanmış maden jeoloji haritası,
   
   



Genel Müdürlük bu rapora dayalı olarak terk talebini değerlendirir.Genel Müdürlükçe  terk  talebi  ile  ilgili  işlemler  yapılmadan, saha yerinde de tetkik edilebilir.
 
Yapılacak tetkikte, can ve mal güvenliği ile ilgili tedbirlerin alınmadığının tespit   edilmesi   halinde;   ruhsat   sahibine,   alınması   gerekli  önlemler bildirilerek altı aylık bir süre verilir.

 Mücbir sebepler dışında bu süre içerisinde yukarıdaki önlemleri almayan ruhsat   sahibine  üç  aylık  ek  bir süre  verilir. Bu süre sonunda da ruhsat sahibinin gerekli önlemleri alıp almadığı gerektiğinde yerinde tekrar tetkik edilebilir. Gerekli  tedbirlerin  alınmaması durumunda ruhsatın bulunduğu ilin  valiliğine  bilgi verilir.

Gerekli    tedbirler  valilik  tarafından yerine getirilir.  Masraflar   ruhsat teminatından karşılanır. Yapılan masrafların ruhsat sahibince ödenmemesi durumunda    6183    sayılı  Amme  Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre işlem yapılır. Tahsil edilen bedel il özel idarelerin hesabına yatırılır.
   

Ruhsatın terk  işlemleri Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından onaylanıncaya kadar   sahada yasal sorumlu Teknik Nezaretçi, Teknik  nezaretçinin olmaması durumunda  ruhsat sahibidir.

Daimi Nezaretçilik


      a) En az otuz işçi çalıştıran işletmeler,
     b) En az on beş işçi çalıştıran yeraltı üretim yöntemiyle çalışan işletmelerde
     bir maden mühendisinin Daimi nezaretçi olarak istihdam edilmesi zorunludur.
     Maden mühendisinin daimi istihdam şartının oluştuğu durumlarda  daimi nezaretçi istihdam edilmeden sahada üretim yapılamaz. Daimi nezaretçi istihdam edilmeden  üretim yapılmasının belirlenmesi halinde teminat irat kaydedilir, daimi nezaretçi  istihdam edilinceye kadar faaliyet durdurulur.

   İşletmede daimi istihdam edilen maden mühendisi, 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtilen iş güvenliği uzmanı olabilme şartlarını sağlaması halinde aynı zamanda iş güvenliği uzmanı olarak da görev yapabilir. Ancak, 300’den fazla işçi çalıştırılan sahalarda ayrıca bir iş güvenliği uzmanı maden mühendisi görevlendirilir.
     Daimi nezaret görevi üstlenmiş olan mühendisler, gerekli şartları sağladıkları taktirde aynı zamanda o işletme için teknik nezaret görevi de yapabilirler. Ancak, bu durumda başka ruhsat sahalarında teknik veya daimi nezaret görevi üstlenemezler.
 




 
 SONUÇ

      5177 sayılı Kanun ile değişik 3213 sayılı Maden Kanunu ile ruhsatlı sahalardaki işletme faaliyetlerinin sürdürülebilmesi için bir maden mühendisinin teknik nezaretçi olarak ve belli sayıda işçi çalıştıran (açık işletmelerde 30 ve yer altı işletmelerinde 15 işçi) işletmeler için daimi nezaretçi atanması zorunlu hale getirilmiştir.
 
     Teknik nezaretçi ve / veya daimi nezaretçi ataması yapılmadan çalışma veya eksik / geçersiz 29 uncu madde belgeleri düzenlenmesi durumunda mevcut teminat irad kaydedilerek güncelleştirilecektir.
     
     Maden Kanununun 13 üncü maddesi gereği herhangi bir sebeple irad kaydedilen teminat güncelleştirilerek o yıla ait ruhsat harcının % 0,3'ünün ruhsat alanı ile çarpımı sonucu çıkan miktar olarak yatırılacak ve teminat yıllık ruhsat harcından az olamayacaktır.

 
       

      Ayrıca İrad kaydedilerek tamamlanması istenilen teminatların ruhsat sahibi tarafından üç ay içinde yatırılması istenecek, bu süre içinde yatırılmaması durumunda ikinci bir üç aylık süre verilerek teminat iki katına çıkarılacak, verilen bu sürede de teminatın yatırılmaması durumunda ise faaliyetler durdurulacak ve takip eden altı ay içinde de tamamlanmaz ise ruhsat iptal edilecektir.
     
      Görüldüğü üzere teminat iradından sonra güncelleştirilen teminatlar için uygulanan yeni sistem ile teminat miktarları büyük oranda artmış olup; teminat irad cezaları ruhsat sahiplerinin teknik veya daimi nezaretçi atanması konusunda keyfi davranışlarını  önleyecek hale gelmiştir.
 
     Bu zorunluluk ile maden sahalarının bilimsel, teknik, verimli ve emniyet açısından güvenli bir şekilde işletilmesi sağlanacaktır.
 
      Ayrıca madencilik sektöründeki mevcut maden mühendisleri arasında disiplinli ve bilimsel çalışan teknik elemanlara talebin artacaktır. Teknik nezaretçilik saha sayısının eski kanuna göre azaltılmış ve disiplinize edilmiş olması piyasadaki işsiz maden mühendisleri için yeni iş alanlarının açılacaktır.

[öndercan]

.

[ozguryolcu]

daha düzgün cevap verelim.