Toz Ölçümünde Kullanılan CihazlarToz ölçüm cihazları iki prensiple çalısırlar:a) Gravimetrik Metod: Belirli bir hava miktarındaki toplam toz ayrılarak tartılır ve
mg/m3 cinsinden hesaplanır. Đri tanelerin etkisi önemlidir ve dolayısıyla büyük
hatalar doğabilir. Bu durumu önlemek için daha baslangıçta 5 Tm’dan küçük
taneler ayrılır ve tartım yapılır.
b) Tane Sayım Metodu: Bir cam levha üzerinde toplanan toz ayrılır ve 5 Tm’dan
küçük olanlar sayılarak tane/cm3 cimsinden hesaplanır.
Baslıca toz ölçüm cihazları :Casella 113 A :Gravimetrik esaslı Casella 113 A tip , anti grizu özellikli cihaz 4.5 kg ağırlığında
olup 4 veya 8 iri toz toplama kanalına sahiptir. 9 V Ni-Cd batarya ile 10 saat çalısabilir.
Cihaz dakikada ortalama 2.5 litre hava emer ve 50 mg/m3 ’e kadar toz örnekleyebilir.
Cihazlar ayda bir kanal temizliği, bakım ve kalibrasyonu yapılmak üzere isletme
merkezine verilir. Bakım ve kalibrasyonu yapılan cihazlar tekrar kullanılmak üzere ilgili
birimlere verilir.
AFC 123 A :AFC 123 A 12.5×8 cm , 5×4.5 cm boyutlarında ve 780 gr ağırlığındadır.
Gravimetrik esasla çalısan bir toz ölçüm aletidir.
FMA Hund Data :Optik esaslı Hund Data toz ölçme aletlerinin temel ölçme prensibi 940
nanometre dalga boyunda gelen ısığın 70 derecede yansıması ve bu ısığın bir detektör
tarafından algılanması ve kuvvetlendirici vasıtasıyla dijital göstergeye rakam olarak
aktarması prensibine dayanır. Bu cihazları tasıması ve kullanması kolay olup toz
kaynağının tespitine olanak sağlamaktadır (Öztürk, 2005).
Solunabilir tozla mücadele çalısmalarının temeli, tozu kaynağında yok etmek
amacına yöneliktir. Yeraltı ve yerüstü isyerlerinde yapılan toz ölçümleri ve
pnömokonyoz mücadelesinde verilerin ve kayıtların tutulması büyük bir önem
kazanmıstır. Bu nedenle karsılasılan bir çok güçlüklere rağmen toz numunelerinin
alınması, ölçüm neticelerinin değerlendirilmesi ve kayıtların tutulması islemleri Eylül
1990’da yayınlanan Tozla Mücadele Yönetmeliği ile zorunlu hale getirilmistir.
