YERALTI MADENCİLİK TERİMLERİARIN = AYNA = Kazı işleminin yapıldığı yüzeydir.
AYAK = Üretimin yapıldığı bölgedir.
Kafes : Kuyu içinde nakliyatı sağlayan asansördür.
Skip : Kuyu içinde sadece cevher taşıyan çelik silodur.
Hazırlık : Cevhere ulaşana dek yapılan tüm çalışmalardır.
Jumbo : Çok matkaplı delik delme arabalarıdır.
Rekup : Taş içinde açılan bağlantı galerileridir.
Kasa : Ahşap galeri tahkimatında her bir tahkimat ünitesine. Bir boyunduruk ve iki yan direkten oluşur.
Tüvenan : Ocaktan üretilen ham cevherdir.
Konsantre : Cevher hazırlama tesislerinde zenginleş-tirilmiş cevherdir.
Tenör : Cevherin faydalı mineral % sidir.
Ara ürün : Konsantre ile atık arasında olan cevher zenginleştirme ürünüdür.
Atık : Cevherden ayrılmış pasadır.
Tavan taşı : Cevherin bir üstündeki formasyondur.
Taban taşı : Cevherin bir altındaki formasyondur.
Klivaj : Cevher içindeki doğal çatlaklardır.
Ara kesme : Damar içinde bulunan band halindeki kayaç tabakalarıdır.
Tali havalandırma: Bir hava geliş ve bir hava dönüş yolu olmayan kör galerilerin havalandırılmasıdır.
Vantüp: Silindirik hava borularıdır.
Grizu: Metan(CH4) + Hava karışımıdır. Patlayıcıdır.
Patlamanın oluşması için şu koşullar aynı anda ortamda var olmalıdır.
Yeterli Metan : % 5 – 15 CH4
Yeterli Oksijen : En az % 12 O2
Yeterli ısı kaynağı : En az 600oC
Yeterli temas süresi : En az 1 sn.
Otooksidasyon: Kömürü oluşturan C un oksijen absorbe etmesine denir. Bu kimyasal reaksiyon sonu-cunda zehirleyici gazlar ve ısı açığa çıkar.
C + O2 ----> CO + CO2 + Isı
Oluşan bu ısı ortamdan uzaklaştırılmazsa, ısı birikimi zamanla açık alevli yangına neden olur. Zincirleme gelişen bu olaya
“Kendiliğinden Yanma” denir.
Konverjans: Yeraltı galerilerinin zamanla deforme olarak kesit daralmasına uğramalarına denir. % olarak ifade edilir.
Manuel kazı : Beden gücüyle yapılan kazıdır. Kazma-kürek, martopikör gibi el aletleri kullanılır.
Mekanize kazı : Kazı, yükleme, taşıma işlerinin iş makinaları ile yapıldığı üretim biçimidir.
Martopikör : Cevher kazısında kullanılan basınçlı hava tabancasıdır.
Martoperfaratör : Delik delme işinde kullanılan basınçlı hava delicisidir.
Tahkimat: Yeraltı yapılarının tavanlarını tutmak için destekleme işlemidir.
Tahkimat elemanı olarak şunlar kullanılır;- Ahşap
- Çelik
- Beton
- Tavan cıvataları
- Yürüyen tahkimat
Taban yolu : Cevher içinde açılan hazırlık galerile-ridir. Üst kottan sürülene
“üst taban yolu”, alt kottan açılana ise
“alt taban yolu” denir.
Başaşağı : Üst taban yolundan eğim aşağı sürülen bağlantı galerisine verilen isimdir.
Başyukarı : Alt taban yolundan eğim yukarı sürülen bağlantı galerisine verilen isimdir.
Topuk : Bazı yapıları korumak amacıyla alınmadan yeraltında bırakılan cevher kısımlarıdır.
Pnömokonyoz : Yıllarca tozlu ortamlarda çalışma sonucu oluşan akciğer toz hastalığının genel ismidir.
Sübsidans = Tasman: Yeraltı kazıları sonrasında cevheri alındıktan sonra oluşan boşluğun tavanı göçertilir. Tavanın göçmesi yeryüzüne kadar yansıyarak arazinin bir miktar alçalmasına neden olur. Yeyüzünde görülen bu alçalma hareketine
Sübsidans veya tasman denir.
Ramble = Dolgu : Yeryüzünde tasman oluşmasına izin verilemiyorsa, cevheri alındıktan sonra oluşan boşluk-lar kırılmış taş ile doldurulur. Bu işleme
Ramble denir.
Havalandırma : Yeraltında yeterli miktarda ve uygun kalitede havanın dolaştırılması için yapılan tüm işlemlerdir.
Üfleyici Havalandırma : Ana vantilatörün hava giriş kuyusunda üfleyici konumda çalıştığı sistemdir.
Emici Havalandırma : Ana vantilatörün hava çıkış kuyusunda emici konumda çalıştığı sistemdir.
